— 386 — 



Eenige modccleelingen zijn noodig, tot rogt verstand de- 

 zer cijfers. De drie eerstgenoemde soorten werden in den 

 laboratorium-tuin alhier gekweekt , van stekken , mede van 

 riet uit dien tuin afkomstig : dit riet stond dus , om zoo te 

 spreken, reeds een graad verder van zijne aikomst, dan dat 

 uit den oogst van 1853. Voorts was alleen bij dat uit Soe- 

 rabaja liet kenmerk der kleur bestendig gebleven ; min- 

 der bij het samarangsche , en allerminst bij dat van Pro- 

 bolin<'''o, waar olijfgroen en olijfbruin het meeste voorkwamen. 

 Het buitenzorgsche was waarschijnlijk nog niet volkomen 

 rijp, en kan dus alleen tot vergelijking met de twee voor- 

 gaande bij gelijken ouderdom dienen. 



Het bataviasche, waarvan mij de ouderdom niet gemeld 

 werd , is afkomstig van velden , uit het Westerkwartier van 

 Batavia, die vijf achtereenvolgende jaren met riet zijn beplant 

 geweest. Het waren vrij zware rietstokken, blijkens het 

 gewigt, in de tabel opgegeven; waarbij opmerking ver- 

 dient, dat het meest suikerhoudende riet tevens het zwaarste 

 was. De plantwijdte was zeven voet tusschen , bij een voet 

 in de reijen. Door het eerste wordt dit herhaalde planten 

 zonder bemesting, met zulk een zwaar gewas, mogelijk ge- 

 maakt. 



Omtrent het cheribonsche verwijs ik slechts naar het 

 vroeger medegedeelde , over den aard en de ligging der 

 gronden van de twee fabrieken, waarvan het riet afkomstig was. 

 Het riet van Ardjawlnangong was geplant in Mei 1853. 

 Te Soerawinangong kon het planten eerst in September van 

 genoemd jaar geschieden. Het laatstgenoemde riet was 

 dus, naar de opgaven des kontroleurs, 3 a 4 maanden jon- 

 ger , dan het eerste , en toch was het reeds rijker in suiker. 

 Nemen mij , bijv. het gemiddelde der zes variëteiten, dan 

 bekomen wij van Ardjawinangong , 15, 96°/^ van Soerawi- 

 nangon 17,42°/^ Doch daar het geringe watergehalte van 

 het laatstgenoemde mij had doen denken aan uitdrooging 



