— 388 — 



herkenbaar is geworden, en naar liet schijnt, gcliecl ver- 

 basterd. 



Eene dergelijke vcrbasterhig is , naar mij toeschijnt , ook 

 bij de drie oostelijke, roode variëteiten , niet of minder hij 

 de gele of -svitte waar te nemen , zoo wij althans het sui- 

 kergehalte als eenen maatstaf daarvan kunnen aanmer- 

 ken. 



Van Probolingo , eene der laatst bebouwde , nieuwste sui- 

 ker residentiën , tot Samarang, zien wij eene geregelde af- 

 daling; en van Samarang weten wij bovendien, dat moc- 

 rassigheid aldaar vele, zoo niet de meeste suikerriet- velden 

 even zeer kenschetst, als die der fabriek Ardjawinangong. 

 Het is inderdaad opmerkelijk, dat dit verschil zelfs nog is 

 zigtbaar gebleven in het gewas , dat niet meer regtstrceks 

 van stekken uit de oostelijke residentiën aflcomstig was. 



Het purper-bruine en roode riet van Batavia 'en A^an Bui- 

 tenzorg heeft waarschijnlijk in den aanvang tot dezelfde 

 variëteit behoord, en toch zien wij, op ongeveer even vruch- 

 bare gronden (die van Buitenzorg misschien nog wel de 

 beste, althans voor de padi, zijnde) weder eene vermin- 

 dermg van 4^^ per riet of van 25"^/^ in de hoeveelheid 

 suiker, in dat te Buitenzorg gekweekt. De sawahvelden 

 aldaar zijn ten deele moerassig; doch de velden in het wes- 

 ten van Batavia vermoedelijk niet minder. "Wij zijn dus, 

 dit in aanmerking nemende , genoodzaakt , de lagere ge- 

 middelde temperatuur, gepaard met groote toename der re- 

 gens, als eene tweede oorzaak van verbastering te beschou- 

 wen , zich kenbaar makende , niet in de zwaarte van het riet, 

 in zijne lengte en dikte, maar gelijktijdig, in de ver- 

 traging van groei en in de vermindering van suikergehalte. 



Deze beide uitwerkselen , zich trapsgewijze vertoonende , 

 schijnen in een onderling noodzakelijk verband te staan. 



Eene berekening naar variëteit, plaats van afkomst en 

 grondsoort, geeft ongeveer het navolgende overzigt. 



