— 390 — 



dus, voor het suikerriet van Java, liet begrip Tan soort of 

 variëteit ondergesclilkt aan dat van groeiplaats, dat is, hoe- 

 danigheid van klimaat en grond. 



Dit valt nog meer in het oog, zoo wij letten op de on- 

 regelmatigheid, die in de bovenstaande kolom het (zooge- 

 naamde) witte riet vertoont. Daaronder komen geel, groen- 

 geel, olijfgroen en licht olijf bruin gekleurde verscheidenhe- 

 den voor, waaruit een sterk vermoeden ontstaat , dat er ver- 

 basterde of veranderde roode variëteiten onder A'ermengd 

 zijn. Van het probolingosche houd ik dit voor gewis, en 

 wat het soerabajasche aangaat , was van het rood gekleurde , 

 in 1852 te Genteng aangeplant, niets meer overig. Alles 

 was blijkbaar in geel riet overgegaan. 



Omtrent dit laatste en het probolingosche , zoowel rood 

 als wit , deel ik hier in het voorbij^^aan mede , dat van 

 beide in straks genoemden proeftuin nog maar weinig in le- 

 ven is, terwijl het samarangsche er nog met onverminder- 

 de groeikracht voortduurt. 



Het is , als of de overplanting en voortkweeking in min 

 gunstige streken, voor het riet des te nadeeliger is, naar- 

 mate er grooter nadeelig verschil bestaat tusschen de nieuwe 

 omstandigheden en die, waaronder het op zijne oorsj^ron- 

 kelijke groeiplaats voortleeft ; ook , wanneer de nieuwe groei- 

 plaats voor twee , van verschillende afkomst , dezelfde is. 

 Het is opmerkelijk , dat het kijongriet , eene verbasterde ja- 

 para soort , te Soera winangong op de beide aangegevene groei- 

 tijden , het nog als japara riet herkenbare in suikergehalte 

 overtreft; juist omgekeerd van Avat Ardjawinangong aanduidt. 



De bovengemelde klagt van den administrateur aldaar, 

 die mij tevens zijnen afkeer van het kijongriet gemeld heeft, 

 is daarmede wel overeen te brengen, en het middel tot ver- 

 edeling van het japara- riet schijnt dus te liggen in de keus 

 van gronden, naar die van Soerawinangong gelijkende. 



Ik heb aldus reeds de grens overschreden, die den in- 



