— 139 — 



afgevaardig-Jen ontkentl. Men noemde het een kostbaar werk 

 zonder nut, waarvan liet einde niet te voorzien was. De uit- 

 komst heeft dezen aanval wederlegd. Het werk, dat jaarlijks bij- 

 na 223 duizend franks gekost heeft, daaronder niet begrepen 

 de inkomsten der geografische ingenieurs of stafofficieren , wel- 

 ke toch bij het fransche leger voorhanden waren, zal na 46 

 jaren voltooid zijn, en dan zal men in het bezit van eene 

 kaart zijn, waarop alles Avordt aangetroffen, wat den onderne- 

 mer van wegen , waterleidingen of ontginningen , van welken 

 aard ook, dienstig is, en het leger zal beter dan ooit in staat 

 zijn om eenen aanval van buiten af te slaan. Dit laatste voor- 

 deel is wel betwijfeld, omdat met de publieke uitgave der kaart 

 de vijand ook eene kennis van het terrein erlangt, die hem 

 anders zou ontbreken, maar zij vermeerdert de middelen van 

 verdediging veel meer dan die van aanval, omdat zij het ge- 

 bruik er van regelt, en de vijand, ofschoon gewapend met de 

 kaart van den aangevallen grond, schipbreuk zal leiden op de 

 verdedio-ino^smiddelen , door de kaart aangewezen. Ofschoon de 

 overtuiging vau het nut en de noodzakelijkheid eener juiste 

 kennis van het land wel niet overal gevestigd is in eene ver- 

 gadering als deze, zal het wel overbodig zijn, het bewijs daar- 

 van te leveren. 



In Frankrijk, had men nog, behalve de maatschappelijk- 

 stoffelijke belangen, de oplossing vau een belangrijk weten- 

 schappelijk vraagstuk op het oog. Men wilde namelijk door 

 eene nieuwe meting tot de meer naauwkeurige keunis van den 

 vorm der aarde geraken. In de vooronderstelling, dat het lig- 

 chaam der aarde homogeen is, was de vorm door Newton reeds 

 bepaald. Toen Eicher in 1672 de ongelijke lengte des slingers 

 op verschillende breedten ontdekte, hadden de geleerden daar- 

 in een voortreffelijk hulpmiddel gevonden om de gedaante der 

 aarde te bepalen. Deze uitkomsten en die uit de verschijnselen 

 der precessie en nutatie afgeleid en die uit de metingen, wel- 

 ke tot grondslag van het metrieke stelsel gediend hebben, 

 alle weken van elkander af. De laatste, waarop wij thans onze 

 aandacht moeten vestigen, bepaalden door naauwkeurige trian-» 



