^ 149 — 



noegzaara geheel gevormd zou moeten worden om in denzelf- 

 deu tijd een' even volkomen' arbeid tot stand te brengen. Wij 

 mogen evenmin vergeten, dat de behoeften eener europesche 

 maatschappij, waarin ieder plekje gronds zijne waarde en zijn' 

 eigenaar heeft , niette vergelijken zijn met die vaneen land, 

 waarvan een zeer groot gedeelte nog ongebruikte wildernis is; 

 maar tusschen eene volkomene kennis van het terrein in al zij- 

 ne bijzonderheden, en geheele onbekendheid, zelfs met de uit- 

 gestrektheid der bebouwde velden, ligt zulk eene kloof, dat wij 

 ons wel moeten verheugen, dat er sedert eenige jaren aan eene 

 stelselmatige opname der residentiën op Java wordt gewerkt, 

 en dat aan die, waaraan men thans arbeidt, ook de geodesi- 

 sche grondslag niet zal ontbreken. Bij de middelen , welke 

 tot dit laatste worden verleend en de eigenaardige moeijelijk- 

 heden van het terrein, zal men daarbij meermalen den geode- 

 sischen weg moeten verlaten en den astronomischen volgen; 

 maar men heeft gezien, en uit dit oogpunt is de arbeid der 

 Pranschen, waarvan wij een overzigt gaven, niet weinig belang- 

 rijk, welke groote naauwkeurigheid men ook langs dien weg 

 kan verkrijgen. 



En hiermede wil ik dit verslag eindigen. Het zou volledi- 

 ger zijn en zeker uwe aandacht wel waardig, indien ik u ee- 

 nig overzigt gaf van de wijze, waarop het terrein in de kaart 

 is voorgesteld, zoodat men op elk punt in een oogopslag al de 

 merkwaardigheden daarvan kan onderkennen , de wijze van gra- 

 veren, de onkosten der uitgave, enz. doch de tijd gebiedt mij 

 te eindigen. 



Mag ik gelukkig genoeg zijn, dat ik de aandacht, mij ge- 

 schonken, niet alleen aan uwe welwillendheid te danken heb, 

 maar dat het onderwerp uwe belangstelling heeft kunnen ver- 

 werven, zoo zal ik de moeite en den tijd, daaraan besteed , dub- 

 bel beloond achten. 



