— 281 — 



De westindische kassavewortels waren cilindervormig, ge- 

 heel wit en hadden eene dunne, gele, centrale, houtige pit, 

 zonder gele omgeving: onder de cuticula was geen rood vlies- 

 je aanwezig, terwijl na het schillen volstrekt geene verkleuring 

 der oppervlakte, of ook naar binnen, konde waargenomen wor- 

 den. 



Deze zaak dus geheel in het midden latende, vooral dewijl 

 zij tot de hoofdzaak toch niets toe of afbrengt, zal ik over- 

 gaan, om met een enkel woord te gewagen van de giftige 

 uitwerking, welke ontoebereide kassave op het dierlijk lig- 

 chaam zoude uitoefenen. Het feit zelf is te algemeen aange- 

 nomen en bewezen , dan dat men zoude kunnen ontken- 

 nen, dat er gevallen bestaan, waarin het sap der versche kas- 

 save en wel voornamelijk dat der bittere soort , genoemde wer- 

 king op het organisme te weeg bragt. Zoowel in de West- als 

 Oost-Indien hebben vele voorbeelden hiervan het bewijs gele- 

 verd. Beschouwen wij deze zaak evenwel wat van naderbij , dan 

 blijkt het, dat de kassave, het met zeer vele zetmeelhoudende 

 planten gemeen heeft schadelijke bijmengselen te bezitten- 

 Zoo is het meel van de indische kastanje, innig verbonden 

 met een bitter beginsel, waardoor men het niet gebruiken kon. 

 In de wortels van den kalfsvoet en wilden wijngaard, is 

 het vergezeld van een scherp en giftig bestanddeel, dat het 

 eene purgerende eigenschap geeft. Onder zekere omstandigheden 

 (veel vochtigheid, ziekten, gebrek aan licht enz.) wordt zelfs 

 onze gewone aardappel sterk giftig door gevormde solanine. 



Men kan het nu voor genoegzaam toegelicht houden, dat wan- 

 neer het versche sap van de kassave nu en dan giftig is, men 

 het pruissisch zuur als de oorzaak hiervan kan beschouwen. De 

 beroemde fransche scheikundio^e de heer Thenard, heeft dit reeds 

 aangewezen, daar waar hij zegt. // In den maniokwortel (kassave) 

 //gaat het meel gepaard met pruissisch zuur, waardoor het, als 

 //het niet gezuiverd is, eene hoogst gevaarlijke spijs wordt; "'t is 

 // zeer opmerkelijk, dat het zetmeel , in een groot getal planten , 

 ;/ naast een vergif is geplaatst. Maar de vindingrijke geest van 

 1/ den mensch heeft overal gemakkelijke middelen weten te 



