— 405 — 



afzonderlijke reeksen uit sfof en kraclit, leven en geest, opge- 

 bouwd , beginnen zicli echter te vertoonen , en het kan niemand 

 die onbevooroordeeld waarneemt, en het door anderen w^aarge- 

 nomene zooveel mogelijk koürdineert, ontgaan, dat liet tegen- 

 woordig tijdperk zich kenmerkt door barensnood, door een ge- 

 voel van de mogelijkheid om de uiterste termen der reeksen 

 door dwarslijnen met elkander te verbinden, en de afzonderlij- 

 ke feiten , instede van door scherp afgescheidene reeksen en door 

 divergerende lijnen voor te stelleii, die alle tot een homo- 

 geen en harmonisch netwerk zamen te vlechten , waardoor alleen 

 een synchronistisch overzigt mogelijk wordt. 



Het noodzakelijke gevolg en de keerzijde dier neiging is de 

 veldwinnende oppervlakkigheid , een mengsel van , zonder ver- 

 band door elkander geAvorpen , op zich zelve staande daadzaken , 

 die in elke reeks te ver van elkander staan om, anders als 

 door kunstiire zamenvlechtini*; met nos: onbekende termen, tot 

 verband te worden gebragt; en won die meer en meer veld, 

 zoo zoude het treurig met onze kennis en de kans om die to 

 vermeerderen gesteld zijn, want dan zou het verband, waar- 

 van zich nu de dageraad reeds begint te vertoonen, weder ge- 

 heel verloren gaan, en zelfs de uiterste en kulminerende termen 

 van elke kennis-reeks, die met zooveel inspanning bereikt zijn, 

 zouden de plaats niet kunnen vinden, die daaraan toekomt en 

 ook eenmaal in het harmonische netwerk zal worden aangewe- 

 zen, maar worden opgelost in het ledige, wat hen omgeeft. 



Gelukkig echter behoeven wij geene vrees te koesteren, dat 

 die keerzijde het overvv'igt zal verkrijgen. Er zijn altijd geweest, 

 en er zullen altijd zijn, hoofden, die liever één reeks van ken- 

 nis tegelijk kunnen of willen bevatten; specialiteiten, waarbij 

 veel plaats is voor waarnemings- en toeëigeningsvermogeu, maar 

 weinig of ^cen voor induktie in zijdelingsche rigtingen; die, 

 zonder af te wijken of zich op te honden , den zich gekozenen 

 weg regtlijnig aiieggen, en daarop voortschrijdende, al hooger 

 en hooger klimmen in de reeks, waaraan zij zich hebben gewijd. 

 Eere zij hen, want zij zijn de pionnicrs, die den weg zoeken 

 en aanwijzen , welken wij slechts hebben gelijk te maken. Al 



