— 413 — 



kingen van Gaudin', die atomistische formulen in de ruimte 

 heeft aangewezen, beloven nog meerder licht, en doen hopen 

 kristalvorm uit scheikundige zamenstelling af te leiden. 



Wanneer men alle de nog op zich zelve staande feiten en 

 waarnemingen , thans nog alleen in de Scheikunde te huis behoo- 

 rende, tot de kristallografie zal hebben gebragt en dus aan 

 de taal der berekeningen onderworpen; wanneer, even als bij de 

 ontdekking der zwaartekracht de differentiaal- en inteo;raalreke- 

 ning, ook eene nieuwe methode voor de aanwijzing der atomen 

 in de ruimte zal zijn gevonden, en een chemische Keppler 

 of CopERNiKus er in zal geslaagd zijn om de cirkels en bijcirkels 

 der Scheikunde tot meer eenvoudige bewegingen terug te brengen , 

 dan zal ook daarmede onze kennis het tijdperk van de werking 

 der dus genoemde chemische en molekulaire krachten omvatten. 



Doch ook daarbij behoeven wij niet stil te staan, en in de 

 verwijderde toekomst spiegelt zich reeds af, de mogelijkheid, 

 om ook de krachten en oorzaken, die het leven voortbrengen 

 en de redelijke handelingen des menschen bepalen, te benoe- 

 men en aan te wijzen. 



Alle deze, verschillende uitwerkselen te weeg brengende, 

 krachten, zijn daarom geene op zich zelve staande objektive oor- 

 zaken; het kunnen gevolgen zijn uit één enkel beginsel en be- 

 grip afgeleid. Het begrip van kracht, in den algemeensten zin 

 als oorzaak genomen, is ondeelbaar, maar de uitingswijzen kun- 

 nen onderling evenmin vergelijkbaar zijn als dx vergelijkbaar 

 is met d'^x of met d^ x. Wel kan dx met d 1/ en d'^ x 



d X d^ X 



met d^ '// worden vergeleken ; zijn beiden eindige en 



d;i/ d"^ y 



dx d^ X 



bepaalde grootheden , maar even als :=: 00 en :=! o is, 



d'^ y ^^ y 



mogen wij ons ook de aantrekkings- , molekulaire-, levens- en 

 redekrachten voorstellen als de opvolgende differentialen van 

 eene veranderlijke, die onderling niet vergelijkbaar zijn, maar 

 toch uit eene enkele f unktie volgens een zekere wet zijn afge- 

 leid en daaruit noodzakelijk volgen. 



