— 487 — 



// op alle die plaatsen , als of het in de nabijheid ware geweest. 

 // Ook verbeeldt men zich overal, vuur gezien te hebben." 



Voor zoo verre bekend, is er nergens anders in den Archi- 

 pel, op IGn Mei 1848, eene berguitbarsting waargenomen, dan 

 alleen die van den Kloed. Dit gebulder was alzoo hetzelfde 

 als dat elders vernomen is. Wanneer men nu bedenkt, dat de 

 hoofdplaats van Koetei, Samarinde, op 0°. 30'. z. b. en ongeveer 

 117^.12'. o. 1., en de Kloed op 7° 56'. z. b. en 112^. 17' 

 o. 1. ligt, dan moet men dit gebulder of onderaardsch geluid eene 

 uitgestrektheid toekennen van 210,750 vierkante palen min- 

 stens, op één dag. De drukking der lucht was daarbij zoo 

 sterk, dat te Bezoeki twee hangstolpen berstten, toen men het 

 gebulder hoorde. 



Bij de herinnering dezer bijzonderheden is het niet over- 

 bodig hier eveneens te herinneren, de verwoestende uitbarsting 

 van den Tombora op Sumbawa, op den 5^ April 1815. Te 

 Makassar , 7 O uren van het tooneel der uitbarsting, waande men 

 een zwaar kanonvuur te hoorcn , en werd er een vaartuig op 

 verkenning uitgezonden. Te Djokjakarta, op 160 uren hemels- 

 breedte afstand, trok de engelsche bezetting uit, in den waan, 

 dat de omliggende landen in opstand waren, daar men duidelijk 

 het gebulder hoorde. Langs de geheele westkust van Sumatra, 

 tot Taroemon toe, meer dan 500 uren afstands hemelsbreedte 

 van den Tombora, werden de slagen der uitbarstingen gehoord 

 en even zoo in den Molukschen Archipel. 



J. Hageman Jcz. 



Verngtïngeu der mijning entezcrs in N ederlandsch Indië. 



BanJca. De ingenieur C, De Groot, die den 9" September op 

 Banka was aangekomen , zou weldra naar de tinmijnen ver- 

 trekken. 



Den 15ii September 1854 overleed de Munlok de inge- 

 nieur der Ode klasse voor de mijnen P. E. H. Liebekt. 



W ester af deeling van Borneo, De aspirant-ingenieur li. 



