— 489 — 



Wester-afdeeliwj van Borneo. De aspirant- ingenieur Eveü- 

 wiji\ was gereed met zijn rapport en daarbij behoorende 

 kaarten van zijne Jaatste onderzoekingsreis in Soekadana en 

 op de Karimata-eilanden. 



(Java Courant 9 December 1854), 



SckeikundUj ouderzoeJc van zand van Manado. 



De heer Altheer, aan wien door de Direktie een scheikun- 

 dig onderzoek van zand van Manado, hetwelk vermoed werd 

 platinahoudend te zijn , was opgedragen , heeft omtrent dat on- 

 derzoek het volgende berigt. 



vHet monster zand, door den heer A. J. P. Jansen, resident 

 van Manado ingezonden, bestaat uit granietgruis, herkenbaar aan 

 glimmerschiefer, kwartszand en feldspaath. Bovendien zijn er nog 

 verschillend gekleurde andere ligchamen in voorhanden, die door 

 de groote verdeeling op het oog niet met zekerheid te onderkennen 

 zijn. Door den magneet wordt ongeveer 5 procent uit hel 

 mengsel aangetrokken en op die wijze verwijderd als magnetisch 

 ijzer. 



Uit het lerugblijvende gedeelte heb ik de zwaardere korrels 

 door slibben trachten af te zonderen, in de verwachlig, dat de 

 zwart of donker gekleurde korrels welligt konden terug blijven. 

 Sommige daarvan bleven na omroeren op de vloeistof drijven, 

 waaruit nu juist niet het besluit te trekken is, dat zij specifiek 

 ligter waren dan de vloeistof, maar wel, dat die ligchamen een 

 gering specifiek gewigt bezaten en tamelijk fijn verdeeld waren. 

 Dit gedeelte heb ik voor thoonschiefer gehouden. 



Het bleek verder , dat de verschillende inmengselen weinig in 

 specifiek gewigt verschilden, daar er na slibbing steeds kwarts- 

 korrels met schieferfragmenten en betrekkelijk niet meer zwarte 

 korrels terugbleven dan in het oorspronkelijke zand aanwezig 

 zijn. 



Het na afzondering van magnetisch ijzer terugblijvende zand 

 IS geruimen tijd met koningswater gekookt. De vloeistof, met 



