20 7- GNETACEAE. 



iii huis boven den liaard bewaard; voor het gebruik moeten zij een 

 etmaal geweekt worden. De prijs bedraagt te Sampit/ 0.50 per kati. 

 Volgens een derde bericht gebruikt men voor de vezelbereiding 

 óf de jongere planten, óf de zijstengels van oudere planten, in het 

 laatste geval wordt de plant niet geschaad en zouden de zijtakken 

 in lengte en aantal toenemen. 



In het Museum. 



Mus. No. 4071. Tënggang-vezel en touw — Berouw — Z. <&. O. Afd. v. 

 Borneo. 



Gnetum funiculare, BI. 



Volksnamen. Mal: Gnemon tali (Ambon) — Soend: Ka- 



soengka beiirit — Mak: Koelang — Alf. Ambon: Sowa abal, S. 



wali, S. wari. 



De Gnemon funicularis is een kruipende heester, zegt Rum- 



phius (V — 12), wiens stengel niet boven een arm dik is, weinig 



kruipend, zich wijd en zijd in vele takken verdeelend. 



Vezel. Den bast van de jonge takken snijden de Makassaren in draden 



en draaien daar hun vischlijnen van. 

 Bladeren. De jougc bladeren worden gekookt tot sajoer, als die van den 



G. Gnemon, L en de in groote trossen hangende vruchten worden, 

 rijp, in water opgekookt, in de zon gedroogd en een weinig op 

 het vuur gedroogd, totdat de buitenste schaal afspringt ; alsdan is 

 Zaden. dc biuneuste korrel eetbaar en smakelijk als vanden G. Gnemon, 



L. (Rumph.). 



Gnetum Gnemon, L, (G. ovalifolium, Poir). 

 Volksnamen. Mal. Ganémoe, (Mol) Malindjo (Vuig.) Më- 

 nindjo, Soegi-soegi, (Minangk.) — Soend, Tangkil — jav. 

 Bagoe, Bogor, Eso, Mèlitidjo, So, Tjèngkarang, Trangkil — 

 Makas. Bagoe, Koelang, Manindjo,—BoQg. Manindjo, Soewa - 

 Kleine Soendaeil. Ai Soewa, (Soemba), Sowa, (Soemba). 

 Tot 22 M. hooge, 40 cM. dikke boom, inheemsch in den ar- 

 chipel, algeineen gekweekt, op Java volgens K. <&. V.'IX — 349) 

 tot op 1200 M. hoogte, doch vooral in de lagere streken. 

 Hout. Het hout van den Gnemon domestica is volgens Rumphius(l — 



181)— die als wildgroeiend aanduidt den Gnemon sylvestris (1 — 

 183), welke echter als identiek wordt beschouwd met G. Gnemon, 

 L — wit, dicht en fijn van draad, aan de oude booinen omtrent 

 het hart zwartachtig of donkerbruin. Volgens K. &. V. wordt 

 het nooit gebezigd, omdat de boom om zijn andere nuttige deelen 

 zoolang mogelijk wordt gespaard. Vorderman zegt in Teysmannia 

 1895 bl. 110, dat in Midden-Java het hout gloegoe heet, omdat 

 het zoo broos is als dat van een klapperstam en dat in Bantam telken 

 jare bij het plukken van de vruchten ongevallen plaats hebben, 

 omdat de betrekkelijk dunne takken bij belasting spoedig afbreken . 

 Bast. De taaie bast van de dikste takken, eerst wat geklopt zijnde, 



wordt gespleten tot dunne draden, waarvan grof garen wordt 

 gemaakt voor vischlijnen en het knoopen van grove netten, doch 

 die van den gecultiveerden boom laat zich nooit zoo fijn spin- 

 nen als die van den wilden, welke dunne draden oplevert, die 

 tot een fijn garen worden gedraaid voor zeer duurzame visch- 



