GNETUM. 21 



netten (Rumpli.)- Deze vezelstof vindt men, volgens denzelfden, 

 vooral in Menado, waar de een v^einig geklopte bast in stukken 

 van 2 ellen lang, vereenigd tot bossen van 60 a 100 stuks, door 

 den inlander ter pasar werd gebracht. 



Uit Menado werd mij in 1907 bericht, dat de bagoe door de 

 bevolking wordt aangeplant voor dezelfde doeleinden als elders, 

 een langzame groeier is, doch bestand tegen langdurige droogte. 

 De bast wordt in reepen van den boom gesneden, geklopt en van de 

 ontbloote vezels touw gedraaid. Bij visschers is het bagoe- 

 touw daar zeer gezocht voor netten; gaarne wordt een halve gul- 

 den betaald voor een kluwen van ongeveer 1 pond gewicht. In 

 Koorders' Minahassa lezen wij, dat het touw thans te Menado moei- 

 lijk is te verkrijgen, doch dat te Amoe rang nog veel ^ane/zzo-garen 

 wordt verkocht om te dienen als pakgaren en om er netten van 

 te breien (bl. 265). 



Van elders luiden de berichten omtrent dezen bast even gunstig. 

 Vorderman zegt in Teysmannia, dat de boom vooral op het eiland 

 Soemba hoog' geschat is om den binnenbast, waaruit de Soem- 

 baneezen het gerenommeerde sowj-touw weten te bereiden. Koor- 

 ders zag in de afdeeling Banjoewangi fraai gnetum-touw op de 

 pasars te koop en ook te Batavia wordt het wel eens uit Bantam 

 aangebracht, daar speciaal als leidsels voor grobag-paarden. Het 

 zwaartepunt ligt echter in het bestandzijn tegen zeewater. 



Op de Vezeltentoonstelling te Soerabaja in 1911 was geëx- 

 poseerd een monster gerote so-bast, gereed om te spinnen en ge- 

 sponnen, verkregen bij een bereidingsproef, genomen door den 

 Regent van Demak. Deze zeer blanke vezel liet zich echter niet goed 

 spinnen, zoodat daaraan geen aandacht werd geschonken. 



hl verband hiermede is echter opmerkenswaard, dat het Kolo- 

 niaal A'luseum (Bulletin 50-1911 bl. 148) den (ruwen) bast on- 

 derwierp aan het oordeel van een papier-specialiteit, die daar- 

 omtrent het volgende schreef : De Gnetum-bast levert een zeer mooie, 

 lange, sterke vezel ; ongelukkigerwijze is echter de ruwe vezel zoo- 

 danig door incrusteerende bestanddeelen verontreinigd, dat zelfs 

 na langdurig koken en bleeken deze niet te verwijderen zijn. Waar- 

 schijnlijk zullen echter deze parenchymatische weefsels gemak- 

 kelijker verwijderd kunnen worden, wanneer ter plaatse de versche, 

 ruwe vezel wordt verwerkt. Kan men echter door roting of 

 mechanische zuivering de bastmassa beter zuiveren, dan zou de 

 ruwvezel voor eerste klasse sterk wit papier te gebruiken zijn, 

 daar zij door het gewone kook- en bleekproces een gelijksoortig 

 product zou geven als de beste lompen-halfstof. De waarde van 

 de ruwe vezel voor de halfstoffabrikatie, mits zuiverder gewonnen, 

 wordt geschat op ƒ 150 per ton. Dit cijfer noemde hij eer te laag dan 

 te hoog, want als het papier werkelijk goed zwaar te krijgen zou zijn 

 en de bewerking niet gecompliceerder wordt dan bij de gewone 

 grondstoffen, wat koken en bleeken betreft, dan kan men ook hoo- 

 gere prijzen krijgen Mocht de vezel alleen te verkrijgen zijn in den 



toestand als de hem toegezonden linten, dan zou zij toch nog 

 een sterk en hoogwaardig soort pakpapier of kabel-isoleerpapier 

 kunnen geven, evenals manillahennep. 



De jonge bladeren, bloeiwijzen en vruchten vormen een van Bladeren. 



