26 9. PANDANACEAE. 



of Mëngkoewang als een 5 a 6 M. hoogen boom met bladeren, 

 ca 5 M. lang en ca 1 dM. breed, voorkomende in Toelang bawang 

 (Lampongsche Districten), Palembang (geweekt in Rawas), in 

 Ranaii ook bekend als Ladangan, voorts ook bekend op overig 

 Sumatra als: Djambi, de Padangsche Bovenlanden en Atjeh. Zij 

 levert volgens deze auteurs een goed vlechtmateriaal voor mat- 

 ten, zeer buigzaam en sterk, na bereiding lichtgeel van kleur. 

 De uitvoerigste beschrijving vindt men bij hen van de mëng- 

 koewang van Banka en speciaal daar is het wel zeer waarschijn- 

 lijk, dat de door hen bedoelde soort inderdaad P.atrocarpus, Griff. 

 is. Men neemt daar de oudste groene bladeren, verwijdert de 

 stekels door zeer losjes met een scherp mes langs de kanten te 

 gaan tegen de richting der stekels in en snijdt tevens den toe- 

 gespitsten top af. Het overblijvende overal even breede deel van 

 de bladschijf wordt dan boven een houtvuurtje lenig gemaakt, 

 gevlakt, dubbel gevouwen, gestampt en ten slotte in reepen van 

 bepaalde breedte gesneden. Die reepen worden in bosjes van 

 10 stuks gebonden, gestampt, geweekt, gedroogd en ten slotte 

 gladgestreken, waarna zij voor het vlechten gereed zijn. 



Pandanus caricosus, Kiirz. 



Volgens Koorders' Excursionsflora een wildgroeiende, tot 2 M. 

 hooge heester, met onverdeelden, 5 cM. dikken, opgerichten of 

 liggenden stam, voorkomende op geheel Java beneden 1000 M. De 

 bladeren zijn tot 2';2 ^^- lang en 5 cM. breed. 



Het is waarschijnlijk deze soort, die door Hasskarl (Het Nut 

 No. 351) is aangeduid met de Soendasche namen: Harashas 

 lèinboet, H. leutik of Pandan Saroengsang, met de mededeeling, 

 Bladeren, (jat dc bladeren dienen voor het m.aken van kadjangmatten en 

 grove inlandsche hoeden en worden gebruikt voor het inpakken 

 van javaansche suiker. 



Pandanus ceramicus, Riimph. (P. Conoideus, Lam). 



Volksnamen. Mal. Mol : Pandan ceram — Alf. Ceram : Saoen 



— Boeroe: A'/e^fl — Ternate: Sipa-sipa. 

 De Pandanus ceramicus van Rumphius (IV — 149) is 

 een hooge wilde boom uit de noordelijke Molukken, voorkomende 

 Bast. van het strand tot in het gebergte. De bast laat zich in lange draden 

 splijten, die bruikbaar zijn voor bindwerk, doch het groote nut 

 Vruchten, dczcr plaut ligt iu de kegelvormige vruchten, die, rijp zijnde, in 

 stukken gesneden onder de rijst worden gekookt om die „goeri" 

 te maken en een hooiachtigen geur mede te deelen, die den in- 

 landers aangenaam, is. Het mesocarp en klaarblijkelijk ook de 

 kern der nootjes is n. 1. rijk aan vet en Rumphius zegt, dat deze 

 ook wel alleen voor hetzelfde doel worden gebruikt. Miquel vat 

 Rumphius op zijn woord en zegt dat de vruchten worden gebezigd 

 bij wijze van „boter". 



Pandanus dubius, Spreng. 



Folium baggea onderscheidt Rumphius in twee soorten, n.1. 

 Folium baggea maritinum (IV— 151) en Folium 

 baggea verum (IV — 150). 



De eerste wordt in Martelli's Enumerazione delle Pandanaceae 



