30 9. PANDANACEAE. 



zijn spierwit, malscli en zoet als palmiet en worden rauw gegeten. 

 Zij helpen diengene terecht, zegt Rumphius, die duizelig zijn 

 door het eten van kwade visschen, krabben enz. Ook kauwt men 

 ze wel met jonge pinang en witte sirih tegen gezwollen tand- 

 oude bladeren, vleesch. Bij gebrek aan andere pandan worden van de oude bla- 

 deren matten gemaakt, doch deze zijn niet zeer duurzaam. 

 Bioemkoif. De uog niet geopende bloemkolf wordt gegeten als die van 

 Saccharum edule, Hassk, maar is slecht van smaak (Rumph.). 



Pandanus pseudolais, Warb. 



Volksnamen. Soend : TJankoewang — ]sl\' : Pandan <ioe- 

 noeng. 

 Volgens Koorders' Excursionsflora een tot 8 M. liooge, 15cM. 

 dikke, door krachtige steunwortels geschraagde boom met 3 — 5 

 M. lange, tot 8 cM. breede bladeren. Met zekerheid is hij alleen 

 bekend van Java en komt het meest voor in West-Java tusschen 

 1000— 1500 M. 



Het is klaarblijkelijk deze soort die door Hasskarl is bedoeld 

 in Het Nut (No. 865), waar als wetenschappelijke naam is 

 opgegeven Pandanus furcatus, Roxb, een soort uit Voor-lndië, 

 die aan de hier behandelde zeer na verwant is. Hasskarl dan 

 Bladeren, zegt, dat vau de bladeren matten en geldzakken worden ge- 

 maakt en geeft voorts eenige geneeskundige toepassingen, die 

 meer uitgebreid zijn terug te vinden bij Van der Burg (Genees- 

 heer lil — 605). Het heet' daar, dat het licht adstringeerende sap 

 der bladeren bij diarrhee en dysenterie wordt gegeven; dat de 

 jonge toppen, boven vuur gebrand, met suiker worden toege- 

 diend bij bronchitis, terwijl een afkooksel van de toppen wordt 

 Bloemkolven. ingegeven bij verschillende vergiftigingen. De bloemkolven, in 

 melk gekookt, zouden behooren tot de liefdedranken der inlanders 

 Vruchten, cn de ourijpc vruchten worden gebruikt als stondendrijvend 

 middel. 



Pandanus repens, Rumph. 



Volksnamen. Mal. Mol : Kokoja — Alf. Amb. Léoet — Ceram: 



Roene. 

 De Pandanus repens van Rumphius ilV — 152) is nog niet her- 

 kend. Hij beschrijft hem .'ils een kruipende soort, voorkomende 

 bij voorkeur op nog al vochtige plaatsen, in het bijzonder omtrent 

 den zeekant. De stam wordt hoogstens zoo dik als een dij en 

 zwerft over den grond, overal dikke wortels uitschietend : alleen 

 het hoofd ligt hij op en dat bestaat uit een bos bladeren van 10 

 a 12 voet lengte, nauwelijks een hand breed, aan de kanten en 

 de onderzijde voorzien van vinnige stekels, inzonderheid de blad- 

 nerf. De vruchten zijn onbekend: hij wordt voortgeplant door 

 de afgehouwen koppen of jonge uitspruitsels in den grond te 

 steken. 

 Bladeren. Nergeus hccft hij grooter gebruik dan op Banda; de bladeren 

 worden daar na het atsnijden boven het vuur geflenst en eenige 

 dagen in de zon gedroogd, nadat de bladnerf is uitgesneden en 

 eventueel ook de beide bladhelften nog weer in tweeën zijn ge- 

 deeld. Droog zijn die strooken bleek en daaruit worden de ge- 



