PANDANUS - ENALUS . 37 



Op Java is dit i<ruid zeldzaam, doch zeer veelvuldig komt het 

 voor in het Toba-meer, waar het bekend is onder den naam van 

 Limoet siarang en wordt gebruikt voor varkensvoeder (Backer varkensvoer, 

 in Teysmannia 1911 bl. 514). 



15. ALISMATACEAE. 



Sagittaria hirundinacea, Bl. 



Volksnamen. Soend: Etjèng gèndjèr — UoW: Pijlkniid. 



Onkruid der sawah's. Volgens Filet (No. 1082) zijn de jonge 

 bladeren en stelen zeer gezocht als groente bij de rijst; volgens 

 De Clercq (No. 3016) zijn de bladeren in gebruik als bloedstelpend 

 middel. 



Waarschijnlijk zijn beide mededeelingen niet juist, daar geen 

 der hier voorkomende Sagittaria-soorten anders dan vrij zeld- 

 zaam is. 



16. BUTOMACEAE. 



Limnocharis flava, Buchenau. 



Volksnamen. Mal: Etjèng— Bai: Haleo, Loemboer — Soend: 

 Gèndjèr — ]av: Tjengtongan — UoW: Gele sawahsla. 

 Uit tropisch Amerika afkomstige moerasplant, een der alge- 

 meenste onkruiden van onze rijstvelden. 



De jonge bladeren worden door inlanders en Europeanen gaarne Labab. 

 als toespijs bij de rijst gegeten. (Tropische Natuur 1912 bl 129); 

 de bladeren en de gesteelde bloeiwijzen vormen een gebruikelijke, 

 op de pasars verkrijgbare, groente. 



17. HYDROCHARITACEAE. 



Enalus acoroides, Steud. (Enhalus Koenigii, Ricli). 



Volksnamen. Mal. Mol: Déringoe laoet, Lalamon — Soend: 



Lamoen— Mak: Barna— Ternate: Gasoengl. 

 Zee-gewas, de Acorus marinus van Rumphius (VI -191), 

 volgens dezen groeiend overal waar het strand vlak is en fijn, 

 met weinig steenen doch wat modder vermengd. Bij eb ligt het 

 bloot of is hoogstens met een handbreed zeewater bedekt. Voor 

 de verspreiding, zie Vorderman in Teysmannia 1893 bl. 705. 



De bladeren, zegt Rumphius, zijn l'/z - 3 voet lang en een vinger 

 breed; aan de kanten hebben deze twee sterke draden, die in vezeis. 

 wezen blijven als het bladmoes daartusschen door ouderdom 

 vergaat. De inlanders van Noord-Ceram en elders weten uit die 

 taaie draden netten te breien, die in zeewater zeer duurzaam zijn 

 en niet behoeven te worden getaand. 



De vrucht heeft de gedaante van een groote okkernoot en 

 bevat onder een gemakkelijk te breken schil 8 of 9 hoekige zaden, zaden. 

 grasgroen van kleur en omgeven door een slijmerige zaadhuid. 

 Die zaden zijn rauw, doch beter gekookt of gepoft, goed om te 

 eten ; zij smaken als de pitten van Tjëmpëdak (Artocarpus poly- 

 phema. Pers) of gekookte kastanjes. De zaadhuid is echter 

 min of meer bitter, zoodat die moet worden uitgespuwd. 



