Gom. 



40 . 21. PALMAE. 



vezelen doortrokken merg. Daarvan worden bedoek's, trommen 

 om den tijd voor het gebed aan te kondigen, vervaardigd (Hass- 

 karl, Het Nut 315). 



De roodbruine, zoetig riekende gom uit den bast, de bléndnk 

 gèbang, is bij de medicijnhandelaars in Midden-Java verkrijgbaar 

 (Vorderman, Geneesmiddelen 11). Mevr. Kloppenburg vermeldt dat 

 die gom, in water opgelost, een bekend middel is tegen tering, 

 volgens anderen in longlijden tegen bloedspuwen. Opgelost in rijst- 

 water wordt zij aangewend tegen dysenterie en versch ook voor 

 afsluiting van wonden, veroorzaakt door houwen of kappen. 



^^''^- Het merg wordt in stukken van een voet lengte, 9 duim breed- 



te en 1 duim dikte gesneden en goed gedroogd bewaard. Voor 

 gebruik wordt het in water geweekt, gestampt en de pap door 



Sago. een fijne zeef geslagen, waardoor een vuilroode sago wordt ver- 



kregen, welke bij misgewas van rijst de inlanders voor hongers- 

 nood bewaart. Deze sago is zeer licht te verteren, zoodat zelfs 

 in geval van buikziekte dit voedsel kan worden genuttigd (Hasskarl, 

 Het Nut) Volgens de Clercq (PI. Wdb. No. 887) is het merg wel in 

 gebruik als varkensvoeder, dat echter op Madoera en op Noord- 

 Celebes bij schaarschte van rijst tot voeding der bevolking dient. 

 De Boegineezen en die van Boeroe, aldus Rumphius, weten 

 eenigen drank uit dezen boom te tappen, doch die is veel 



Paimwijn. slcchtcr dan andere toewak, brak van smaak en 't hoofd be- 

 zwarende. Te dien einde kappen ze schier al de bladstelen 

 af, omwinden den kop, na dien vooraf wat beklopt te hebben, 

 met bladeren (opdat er geen lucht bijkome) en hangen er als- 

 dan een vat aan, 't welk eerst den tweeden dag gevuld 

 is. Het tappen kan nog op een andere wijze geschieden, 

 te weten, als men boven in de kaalgemaakte kruin een gat in 

 den stam boort, een geutje daarin steekt en een vat daaraan 

 hangt, 't welk mede alle twee dagen ééns vol wordt, maar dit 

 tappen kan men niet boven de twee a drie weken voortzetten. 

 Óp Celebes geschiedt dit tappen tot op den huldigen dag. (Tijdsch. 

 V. N. &L. in N.1. dl 76 — 1908, bl. 188); volgens De Clercq vindt 

 het nog plaats op Timor en in Oost-Sumatra, waar uit het sap soms 



Suiker. suikcr ZOU wordcu bereid. 



De Indian Agriculturist Vol. 35 No. 1 geeft een uitvoerige be- 

 schrijving van het tappen van den Talipot palm, waaruit blijkt 

 dat twee maanden na het verschijnen van de enorme bloemkolf, 

 doch voor die openbarst, een platform van bamboe wordt aange- 

 bracht aan den voet van de bloempluim en vervolgens het schutblad 

 wordt afgesneden. Dan wordt de bloemkolf met rotan over haar ge- 

 heele lengte omwonden, de windingen 7 inches van elkaar, en deze 

 omwinding sterk gespannen door het indrijven van kleine wiggen, 

 waarbij echter zorg wordt gedragen de huid van de bloemkolf niet 

 te beschadigen. Tenslotte wordt met een scherp mes de top van 

 de bloemkolf afgesneden in den vorm van een V. Het uitvloeiende 

 sap wordt tot suiker verwerkt. Volgens de hiervoor beschreven 

 methodes wordt ook in de Fliilippijnen de Boeri-palm getapt. Uit- 

 gebreide gegevens daarover vindt men in Philippine Journal of 

 Science April/juni 1911, door Prinsen Geerligs gerefereerd in de 

 Indische Mercuur 1911 bl. 1115. 



