CORYPHA. 41 



Het palmiet is volgens Hasskarl eetbaar. Paimiet. 



De jonge, nog niet ontplooide bladeren leveren de agël. De Jonge Bladeren, 

 bereiding daarvan in Zuid-Celebes is uitvoerig beschreven in een 

 nota van Van Affelen van Saemsfoort, gepubliceerd in het Tijdschrift 

 voor Nijverheid en Landbouw in N.I. dl. 76. 



Met het oog op de scherpe stekels der bladstelen worden de 

 boomen met behulp van ladders beklommen en de harde, stijve, 

 veelal ruim een meter lange uitspruitsels afgekapt. Deze worden Agei. 

 op de vouwen doorgescheurd en de nerven afgesneden. De over- 

 blijvende lichtgeel-groene strooken, ca 2 cM breed en een meter 

 lang, worden een voor een tusschen een in de hand gehouden 

 bamboe-spaantje en den wijsvinger doorgetrokken en dan te dro- 

 gen gehangen. Na ongeveer drie dagen zijn die reepen geel opge- 

 droogd en toont de glimmende zijde — de bovenkant van het blad — 

 neiging zich van de rugzijde te scheiden. De uiteinden dezer stroo- 

 ken, die veelal hard en stijf zijn, worden nu weggesneden en de 

 glimmende zijde geheel losgemaakt van den rugkant. Deze laatste 

 is onsterk en wordt daarom meestal weggeworpen. Het bewerken 

 der uitspruitsels moet spoedig na het afsnijden geschieden, daar 

 anders het scheiden van boven- en onderzijde niet meer mogelijk 

 is. Zij zijn echter ook na maanden nog te gebruiken, als ze een 

 dag in 7eewater worden opgeweekt. De bovenhuid wordt, in 

 bundeltjes gebonden, in den handel gebracht. De kwaliteit ver- 

 schilt naar de zorg aan de bewerking besteed. Als eerste kwaliteit 

 gelden die soorten, waarvan de harde uiteinden en randen zijn 

 afgesneden en de vliezen in tweeën zijn gevouwen. Dergelijke fijne 

 agël, waarvan de lengte beneden een Meter blijft (van Kabaena 

 en Roembia), kost te Makassar 7 a 8 gulden per picol. De 

 grove agël — van Lakara en Langkolome — is minder zorg- 

 vuldig bewerkt; de vezels zijn breeder (2'/2 cM) en langer (l'/j 

 M) en de waarde daarvan te Makassar bedraagt 4 a 5 gulden 

 per picol. 



Een bijzondere, fijne en sterke soort van agël draagt bij de 

 Makassaren den naam van papas. Deze wordt bereid van de zeer Papas, 

 jonge uitspruitsels, die niet langer zijn dan ca '/a M. De berei- 

 ding komt volkomen overeen met die van agël, met dien verstande, 

 dat de bladstrooken zonder voorafgaand drogen door herhaald 

 strijken direct worden gescheiden in boven- en benedenhuid en 

 de natte bovenhuid dadelijk wordt verdeeld in reepjes van 1 — 

 l'/a m. M. breedte. Deze reepjes worden een nacht in zoet water 

 geweekt en den volgenden dag een kwartier lang in kokend water 

 gelegd om ze blank te houden. Men rolt ze tusschen de vingers 

 en bij het daarop volgend drogen krullen de randen geheel om. 



De agëllinten, zooals die in den handel voorkomen, dienen voor 

 het dichtnaaien van zakken en matten en voor het draaien van 

 dun touw voor het vervaardigen van vischnetten. Papas vindt 

 men alleen op Celebes; ook daar wordt het echter weinig vervaar- 

 digd en komt slechts in geringe hoeveelheid in den handel. Papas 

 wordt gebruikt daar waar een materiaal verlangd wordt, sterker 

 dan agël, voor het draaien van touw, het knoopen van visch- 

 netten, als bindmateriaal, en voor het versterken van de kanten 

 van agëlweefsels. Het is de grondstof voor het vervaardigen van 



