CORYPHA. 43 



door Walraven ingediend aan liet Vezelcongres Soerabaja 1911. 



Ook Madoera levert agël-weefsels voor uitvoer. De beste 

 kwaliteit daar is een vrij dicht geweven stof van 90X35 cM., 

 gebruikt voor geldzakken: de prijs bedraagt in loco 2'/3 cent 

 per stuk. Een middelsoort weefsel, 1.75 X 60 cM., minder correct 

 geweven, wordt gebruikt voor halve-picolzakken voor locaal vervoer 

 van rijst en mais en kost 5 cent per weefsel. Deze en de vorige 

 soort zijn alleen van plaatselijk belang. Een derde, grove soort, 

 395X75 cM., wordt opgekocht voor 12 a 15 cent per stuk 

 voor het maken van picolzakken. Deze zakken worden in balen 

 van Madoera uitgevoerd naar Padang, waar zij worden gebruikt 

 met een jute buitenzak voor het verpakken van koffie voor de 

 Amerikaansche markt'). Een zeer grove soort ten slotte, 375 X 75 

 cM , ter waarde van 8 a 12 cent per stuk, wordt opgekocht voor 

 het verpakken van meubelen e.d. 



Het weven van agël heeft omstreeks 1906 bijzondere belang- 

 stelling genoten van de zijde van de Overheid. De toenmalige 

 Directeur van O. E. & N. stelde zich ten doel, de kwaliteit zoodanig 

 te verbeteren, dat de van agël vervaardigde matzakken zouden 

 kunnen dienen als verpakkingsmateriaal voor de door het Gou- 

 vernement te verzenden producten als rijst, koffie en zout. Daar 

 echter de zakken ondeugdelijk bleven — o.m. het gevolg van 

 speciale eigenschappen van de agël — en bij technische verbetering 

 van het weefprocédé de kosten verbiedend hoog bleken te zijn, 

 werd van verdere pogingen om de ingevoerde jutezakken te doen 

 vervangen door agëlzakken, afgezien. Het op deze proefnemingen 

 betrekking hebbend dossier, waaruit het voorgaande grootendeels 

 is geput, is gepubliceerd in het Tijdschr. v. N. & L. in N. I., 

 dl. 76- 1908, bl. 147. e.v. 



De strooken, die van de uitspruitsels worden verkregen, van 

 de nerven ontdaan, geweekt en gedroogd, zijn, in breede reepen 

 gesneden, op Celebes in gebruik voor allerlei vlechtwerk voor 

 huishoudelijk gebruik, o.a. voor de bola, een soort van mat ter 

 afschutting van de slaapplaatsen in de huizen. 



Van de volwassen bladeren, bij voorkeur de pas geopende, oude bladeren, 

 worden kadjang-matten gemaakt. De bladeren worden daartoe in 

 reepen gesneden langs de vouwen, zoodat de nerf in het midden 

 komt. Men legt die strooken in dubbele laag zóó op elkaar, dat 

 elke reep van de bovenste laag twee aansluitende helften van 

 de onderste laag bedekt. Op vier of vijf plaatsen worden zij dan 

 met een doorgaanden rotandraad met grove steken aan elkaar 

 geregen. Twee van deze reeksen worden met de punten naar 

 elkaar toegekeerd, over elkaar gelegd en vastgenaaid. De mat is 



') Het vervoer van koffie naar Amerika geschiedde voorheen zoowel 

 van Padang ais van Makassar met zeilschepen en deze koffie was steeds 

 verpakt in agëlzakken (waartegen het kalme transport per zeilschip zich 

 niet verzette). De lange reis kwam uiterlijk en kwaliteit der koffie ten goede 

 en deze verbetering schreven de Amerikaansche koopers toe aan het emballage- 

 materiaal. Toen de zeilschepen uit het vervoer werden verdrongen, bleven 

 echter de koopers de oude verpakking eischen en daar deze niet bestand is 

 tegen vervoer per stoomschip, nog wel met overlading onderweg, had de 

 verkooper te zorgen voor deugdelijker verpakkingswijze. 



