LICUALA — LIVISTONA. 47 



Livistona chinensis, R. Br. 



In het Museum. 



Mus. No. 504 Gom, afkomstig uit een collectie van het Museum voor 

 Systematische Botanie te Buitenzorg. Geen toepassing 

 bekend. 



Livistona rotundifolia, Afar/ (Co ry p ha r o tu n dif o 1 ia, 



Lam). 



Volksnamen. Mal: Sariboe (Mol.), Woka (Menado), Woka 



(Ternate)— Jav: Sadang, Sading — Bal: Samik, Samir — 



Mak: Tolong — Boeg: Tolong — Alf. Minah: Sahang, 



Sarang, Slmbèl — Goront: Omhoeloe. 



Slanke waaierpalm, meestal 30-35 M. hoog (Koorders, Mina- 

 hassa bl. 295), de Sari bus van Rumphius (I — 42), volgens dezen 

 groeiend in vochtige gronden, doch niet in moerassen, wel daaren- 

 tegen in het gebergte. In groote bosschen vindt men hem op de 

 Noordkust van Ceram en verder op Java, Celebes en de Molukken, 

 doch niet op Ambon. 



Het buitenste hout, zegt Rumphius, heeft de dikte van omtrent stam. 

 twee vingers en is aan de oude stammen van hoornachtige hard- 

 heid. Gepolijst zou men het voor ebbenhout aanzien, ware 't niet, 

 dat er witachtige of gele aderen doorloopen. Het inwendige van 

 den stam is sponsachtig. Wegens zijn hoornachtige substantie 

 wordt het hout door de Maleiers (?) en Javanen veel gebruikt 

 voor stelen van werpspiezen. Men kan er stukken van bekomen 

 een hand breed en een duim dik, dienstig om er kleine koffertjes 

 van te maken, maar zij vereischen een sterk boenen eer men ze 

 glad krijgt. Het is een van de beste palmhoutsoorten. 



Koorders zegt van dit hout: bij 10 M. hooge (jonge) boomen 

 is het wit, bij 30 M. hooge boomen geheel zwart en ijzer- 

 hard. In de Minahassa wordt de stam, overlangs gespleten, ge- 

 bruikt voor wandbekleeding, vloer en zolder en zou uiterst 

 duurzaam zijn. 



De stammen van oude boomen zijn hard, sterk en duurzaam, mits 

 niet boven den grond afgekapt, maar uitgegraven en dus aan 

 het ondereind gesloten blijvend. In Oost-Java worden zij 

 gebruikt als stijlen voor tabaksloodsen (Duijfjes Houtcatalogus 

 No. 813). 



Van Menado werd mij in September 1909 geschreven, dat een 

 proefzending van het hout in den vorm van latten naar Europa 

 was gezonden voor het vervaardigen van wandelstokken, doch 

 dat de opbrengst de vracht niet had kunnen dekken. 



Het palmiet gelijkt op dat van den klapper, en wordt insge- Paimiet. 

 lijks gegeten (Rumph.). 



De jonge, nog niet ontplooide bladeren — aldus dezelfde — Bladeren, 

 worden gedroogd om te dienen in de plaats van pakpapier, want 

 zij laten zich uittrekken en naar believen weer samenrollen. De 

 Makassaren doen er wat meer moeite toe, nemende de onge- 

 opende bladeren, die ze in warm water steken en weder in de 

 zon ten naasten bij drogen, mitsgaders alsdan met een steen zoo 

 glad wrijven dat ze worden als Chineesch papier. Hierin rollen 



