48 21. PALMAE. 



ze hun gekorven tabak, het kostelijk reukwerk doepa en andere 

 dingen meer. De gedroogde bladeren zijn witachtig of strookleurig 

 en kunnen samengevouwen lang worden bewaard. Als men ze 

 gebruiken wil, zoo legt men ze tevoren een nacht in den dauw, 

 opdat ze soepel worden. De jonge bladeren van den struik zijn 

 veel beter te behandelen dan die welke men van den boom 

 neemt. Het loopt al lang aan eer de struik een boom wordt 

 (Rumph). 



Ook Koorders roemt de veelzijdigheid van het nut van deze 

 groote, stevige, leerachtige, lenige bladeren, speciaal als verpak- 

 kingsmateriaal. 



In het Museum. 



Mus. No. 2582 Hout van Simbël — Amoerang — Res. Menado. 



Pholidocarpus Ihur, BI. 



Volksnamen. Mal: Wdka oetan (Mol.) — Amb: Ihoer — 

 Boeroe. Iboel. 

 De Lontarus sylvestris altera van Rumphius (1 — 56) ge- 

 lijkt zeer veel op Corypha Gebanga, BI., doch is veel minder 

 nuttig dan deze. Het eenige, dat volgens Rumphius vermelding 

 verdient, is dat hij, niettegenstaande het hout buitengewoon hard 

 is, op Boeroe soms wordt gekapt om uit zijn merg een meel te 

 Sago. maken, gelijk uit den sago-boom, doch veel slechter. 



Borassus flabellifer, L. 



Volksnamen. Eng: Palmyra palm — N[a\: Lontar (Tim) — 

 Bat: O/a/— Jav: Ental, ^Eial, Tal, Lontar, Siwalan — Maó : 

 Taal, Tarèboeng — N[ak: Lontara, Tala— Boeg: Lontara, 

 Ta — Alf. Minah : Kanaoe, Konaoe. 

 De Lontarus domestica o\ Jagerboom van Rumphius (1 — 45) 

 is een waaierpalm, zoo hoog ongeveer als een klapperboom, ruim 

 2 voet dik en allengs smaller wordend tot de dikte van ruim een 

 voet. 

 stam. Het hout, maar drie vingers dik, is geaderd, zwart, hoornach- 



tig, met eenige gele strepen gevlekt, anders zou het bijna het eb- 

 benhout gelijk zijn, zoo van kleur als van zwaarte. Dat van de 

 manlijke exemplaren is altijd zwaarder en harder dan dat der vrou- 

 welijke en derhalve ook tot eenig werk bekwamer (Rumph.) 

 Volgens Watt's Commercial Products bl. 170 wordt dit hout op 

 kleine schaal uit Eng. Indië uitgevoerd, voor het vervaardigen van 

 wandelstokken, linialen, handvatten voor regenschermen enz. 

 Paimwijn. Het voomaamstc nut van dezen boom is de palmwijn, die wordt 



verkregen op dezelfde wijze als van den klapper. Het bloeisel nog 

 in de scheede besloten zijnde, wordt tevoren sterk gewreven of 

 met twee houtjes, die als een tang samen zijn gebonden, gekne- 

 pen. Na verloop van drie dagen snijdt men de voorste en kleinste 

 helft daaraf, bindt den steel benedenwaarts gebogen aan een blad- 

 steel vast en hangt daar een potje of bamboe aan, 't welk dan in 

 één nacht voldruipt. Dagelijks moet een schijfje van den steel wor- 

 den afgesneden. Als men van het sap suiker koken wil, dan moet 

 men de potten van binnen met een weinig kalk bestrijken. 

 Deze drank komt overeen met dien getapt uit den klapper, doch 



