METROXYLON. 59 



waarna óc vezels en andere onzuiverheden, die op het doek 

 achterblijven, ter zijde worden geworpen. Vervolgens wordt de 

 in de kuip geloopen sago een uur lang geroerd, waarna men 

 ze gedurende een half etmaal laat bezinken. Dan wordt het 

 water afgeschept en de sago, die de tobben omtrent voor de 

 helft vult, aan een tweede zuivering onderworpen. Een niet ge- 

 plubliceerde, in 1905 opgemaakte beschrijving van het was- 

 schen van sago in de residentie Riouw komt met Van Oyen's 

 beschrijving in hoofdzaken zeer goed overeen. Het zuiverings- 

 procédé schijnt daar echter minder geperfectioneerd te zijn. De 

 inhoud van het vat wordt goed omgeroerd en dadelijk overgegoten 

 in een houten leiding, die het meelwater uitstort op een als zeef 

 werkend stuk doek, dat boven een tweede vat is aangebracht. 

 Deze bewerking wordt herhaald met fijner doek, totdat de ge- 

 wenschte graad van zuiverheid is bereikt. Het gewonnen meel 

 wordt uit de wasscherij gedragen — aldus dat bericht — naar een 

 open ruimte, om in de zon te worden gedroogd. Als het terdege 

 droog is, wordt het verpakt in goeniezakken, en is dan gereed voor 

 export naar Singapore, doch zou dan nog niet geschikt zijn om 

 in den handel te worden gebracht, zoodat het te Singapore nog- 

 maals een zuivering zou moeten ondergaan. 



Keeren wij thans terug tot Van Oyen's beschrijving van de twee- 

 de zuivering, de laatste die aan de korreling voorafgaat. Het daar- 

 toe gebruikte apparaat bestaat uit twee op een afstand van 3—4 

 M van elkaar verwijderde kuipen, verbonden door twee naast el- 

 kaar opgestelde troggen, aan het eene einde gesloten, aan het an- 

 dere open, doch afsluitbaar door horizontaal te plaatsen latten van 

 omstreeks 1 cM dikte, passend in een reeks van inkepingen. Een 

 stuk doek, zoo breed als de trog, wordt aan diens open einde vast- 

 geklemd door het kortste houtje, dat in de kepen aan den bodem 

 past, zoodat het doek in de kuip afhangt. Nu wordt de kuip aan 

 het gesloten einde van den trog tot twee derden harer hoogte met 

 sago, en verder tot aan den rand met water gevuld. Een deel van 

 de sago wordt geroerd tot het water melkwit ziet, waarna het lang- 

 zaam langs een schuin geplaatst stuk hout in den trog wordt ge- 

 goten. Terwijl het naar het open einde vloeit, bezinkt een deel 

 der sago en wordt tegengehouden door het afsluitende houtje, ter- 

 wijl het water over het houtje heen langs den afhangenden doek 

 in de tweede kuip vloeit, de vezels medevoerende. Natuurlijk 

 gaat ook dat deel van de sago, dat geen gelegenheid heeft gehad 

 te bezinken, in de tweede kuip over. 



Terwijl het afvloeien en bezinken in den eersten trog plaats 

 heeft, wordt op geheel dezelfde wijze gehandeld met den tweeden 

 trog, waarna de wasscher tot den eersten terugkeert. Heeft in een 

 der troggen de bezonken laag nagenoeg de hoogte van het afslui- 

 tende houtje bereikt, dan wordt hetgeen zich onmiddellijk voor dat 

 houtje heeft verzameld, met de vingers weggenomen en in de kuip 

 geworpen, omdat daarin doorgaans nog eenig vuil is achtergeble- 

 ven. Nu wordt in de volgende inkepingen het tweede latje beves- 

 tigd, nadat een vouw van den doek tusschen het eerste en het twee- 

 de latje is gelegd om het doorsijpelen te voorkomen, waarna het 

 slibben opnieuw voortgang heeft, telkenmale het niveau met een 



