METROXYLON — PIGAFETTIA, 



67 



a Kadjang dagang No. 1 



„ Soengei Mijai 



Penambei 

 Maatschappij 



0.90X1-25M. ƒ 5. 6 — 



0.85 X 1 -20 „ , „ 3.50 - 4.50 



Z. 



3. 4._ 



2.50 — 3.50 



2.25 -- 3.50 



, 1.70 — 2.— 



, 0.775— 1.— 



& O. Afd. V. 



0.80 X 1-25 

 0.80X1.25 

 1.— X2.35 

 0.80 X 1.30 

 0.75X0.90 „ 

 Mus. No. 1403 Roembia-matten van Kendangan 

 Borneo. 

 a Materiaal voor het vervaardigen van Roembia-matten 

 op ' 2 ware lengte. In September 1905 bedroeg de prijs 

 te M'argasari 40 duiten per 1000 stuks. 

 b Roembia matten (1.66X1-96 M.) van Kendangan. Prijs 

 ƒ 3.50 per corge (20 stuks). De matten worden ook 

 vervaardigd in afmetingen van 2.33 X 1'98 M. tegen 

 ƒ 4.25 per corge. 

 „ „ 4177 Kirai — Buitenzorg. 



a Vlechtmateriaal voor z.g. Buitenzorgsche matten, 

 b Monster van een mat. De prijs bedraagt in loco 

 per M-' voor ongekleurde 8 cent, voor gekleurde 15 

 cent. 



Stam. 



Pigaf t'ttia elata, H. Wendl^ (M e t r o x y 1 o 11 e 1 a t u m 



Mart. 



Volksnamen. Alf. Minah: Wanga. 

 Prachtige, 35—40 M. hooge palm, met vrij dicht gedoornden — 

 vooral bij jonge boomen — en kaarsrechten, beneden licht grijzen en 

 boven fraai groenen stam, in de Minahassa vrij algemeen tusschen 

 600 en 1000 M. 



De stam wordt overlangs zoodanig gespleten, dat men van 

 een groot exemplaar een soort van planken krijgt, 15 a 20 M lang 

 bij een breedte van 15 a 20 cM. Het gebruik daarvan komt over- 

 een met Livistona rotundifolia, Mart, doch dit hout is zeer onder- 

 hevig aan barsten en minder duurzaam. 



Uit de jonge bladeren wordt garen gemaakt (Koorders, Mina- Bladeren, 

 hassa — 297). Rumphius (1 — 85) hield den Wanga, voorkomend in 

 Temboekoe (Celebes) in het gebergte, voor den zelfden als Piga- 

 fettia filaris, Becc en deelt mede, dat hij in Temboekoe niet in 

 gebruik is voor het weven van kleedjes, doch dat men er toch 

 eenig naaigaren van weet te maken. 



Een in Menado naar deze vezelstof ingesteld onderzoek had 

 geen resultaat. De Ass. Res. G. J. Koopman te Menado berichtte 

 in October 1912, dat de vezelstof daar onbekend was en dat de 

 vezels uit de jonge bladeren, uit verschillende districten door hem 

 ontvangen, zoo zwak waren, dat het hem onmogelijk toescheen 

 daarvan garen te maken. 



Pigafettia filaris, Becc. (Metroxylon filare. Mart). 



Volksnamen. Mal. Mol: Sago oetan — Ceram : Hakoer. 



De Sagus filaris van Rumphius (1 — 84) wordt door dezen 



beschreven als een in het gebergte groeiende palm, zoo hoog als 



een klapper en zoo dik als een sagoboom, sterk gedoomd, vooral 



bij den oorsprong der bladeren. 



Het harde hout dient voor latten. stam. 



Uit de jonge, nog niet ontplooide bladeren maakt men, vooral Bladeren, 

 op Ceram, een fijn draad voor het weven van kleeren, waartoe 



