PIGAFETTIA— ROTAN. 69 



Daemonorops-soorten in den re2;el een korter stam hebben dan 

 Calamus en niet zoo dun zijn. 



De in den Europeeschen handel voorkomende rotan — zegtBec- 

 cari — is een product, voornamelijk uit de oerwouden van den 

 Maleischen archipel. De wijze van inzamelen is hoogst eenvou- inzamelen, 

 dig. Is in het bosch een rotanstoel gevonden, dan wordt een 

 stam ^) bij den grond afgesneden en naar beneden getrokken. 

 Om dien stam van zijn aanhangselen te ontdoen, wordt hij, 

 nadat de weeke, waardelooze top is afgesneden, met kracht, 

 met het bovenste eind te beginnen, tusschen twee stukken hout 

 doorgetrokken. Dat zuiveren geschiedt ook wel zeer handig en 

 vlug met een kapmes Vervolgens wordt hij gesneden in stukken 

 van + 5 M. lengte, die, meestal in tweeën gebogen, tot bundels 

 gebonden naar de afscheepplaats worden gebracht, na grondig 

 te zijn gedroogd. De duur van het drogen is verschillend; op 

 Sumatra droogt men 5 — 7 dagen, op Noord-Celebes tot 30 

 dagen toe en daar bij voorkeur op het heete zeestrand. Daar 

 waar het gebruik bestaat de rotan van het glazuur te ontdoen, 

 geschiedt dat aan de natte rotan, zoomogelijk op den dag van 

 inzamelen zelf, anders den volgenden dag. Het drogen is een 

 van de voornaamste factoren, die de kwalifeit der rotan beheer- 

 schen. 



De in het wild groeiende rotans zijn niet meer de eenige bron, wiid-oepiant. 

 waaruit de wereldmarkt wordt voorzien. Naarmate de meer toegan- 

 kelijke streken afgezocht raakten en het vervoer naar de rivieren 

 over steeds grooter afstanden moest plaats hebben, ging de bevol- 

 king meer over tot het aanplanten van rotan op bereikbare plaat- 

 sen. Natuurlijk verkoos zij daarvoor de meest waardevolle soorten 

 en wel bijna uitsluitend de Calamus caesius, BI. Groote aanplan- 

 tingen daarvan vindt men in de Zuider- en Oosterafdeeling van Bor- 

 neo, in Palembang, sinds kort ook op Billiton. Deze cultuur geschiedt 

 op Borneo in de bosschen, in Palembang meestal op de weldra te 

 verlaten ladangs; zij schijnt alleen mogelijk daar waar de grond 

 practisch waardeloos is. Voor de cultuur van rotan sega of r. 

 taman, zie Calamus caesius, BI. 



Niet alle Rotan-soorten leveren bruikbaar product: bij vele is Kwaliteiten. 

 de stam, hoewel lang en buigzaam, zacht en na drogen broos en 

 dientengevolge niet bruikbaar. De hoogste waarde hebben die 

 soorten, die niet dikker zijn dan een pink, met mooie gladde, harde, 

 glanzende oppervlakte. De dikte moet overal over de geheele lengte 

 van de stang gelijk zijn, de internodiën zoo groot mogelijk. Helder 

 stroogele kleur wordt het meest gewaardeerd, doch ook donker 

 gestreepte en getijgerde rotans zouden zeer gezocht zijn '^). De kern 

 moet insgelijks licht van kleur zijn en bovendien veerkrachtig en 

 buigzaam. Voor speciale doeleinden gezocht en goed betaald, zijn 

 ook de zéér dunne, soepele, sterke rotansoorten, die alleen in 

 hoepelbossen worden verzonden. 



') Sommige soorten groeien in stoelen, andere leveren slechts één 

 enkelen stam. 



-) Rotans, die in natuurlijken staat gemarmerd zijn. zijn mij niet bekend ; 

 het verfraaien van rotan geschiedt kunstmatig. Zie onder Calamus Scipionum, 

 Lour. 



