ROTAN. 



71 



rotan niet gewasschen, doch gedurende 24 uren in water geweekt. 

 Daarna wordt de glazuurlaag afgeschaafd, door de sfokken tusschen 

 twee evenwijdig aan elkaar, of in een hoek op elkaar, gestelde 

 bamboe-messen met kracht door te halen. Vervolgens wordt deze 

 rotan gezwaveld en gesorteerd in 10 maten, n.1. 2, 3, S'/,, 4, 5, 6, 7, 8, 

 9 en 10 engelsche strepen (1 streep = 1/12 inch = 2.54 m.M.). 



Voor het bereiden van halfglansrotan worden alleen de beste 

 soorten gebruikt en bijgevolg is de prijs hiervan het hoogst. Men 

 leest in Tropenpflanzer 1902 (bl. 17), dat het doel van deze be- 

 werking is de buigzaamheid der glansrotan te verhoogen, doch die 

 verklaring is onbevredigend. Wat aanleiding heeft gegeven tot het 

 verwijderen van de glazuurlaag ligt in het duister. In sommige 

 streken — de Zuider- en Oosterafdeeling van Borneo tusschen Sam- 

 pit en Samarinda — is dit afschrapen (die bewerking heet algemeen 

 "roenti") een ingeworteld gebruik, waarvan de inzamelaars bijkans 

 niet zijn af te brengen. Mogelijk is dit dof maken van inlandschen 

 oorsprong en zou navolging van dit gebruik te Singapore en elders 

 niet zijn voortgekomen uit een verlangen van den verbruiker, doch 

 berusten op imitatie. Vast staat evenwel, dat die van haar glazuur 

 ontdane rotan zeer gezocht is, mits de verwijdering gelijkmatig heeft 

 plaats gehad. De Europeesche fabrikanten verkiezen het verwijderen 

 van de glazuurlaag in de fabriek boven het verwerken van rotan. 

 die slecht "geroenti" is. Het ontglanzen van rotan vindt ook plaats 

 in Palembang. 



Het schrapen geschiedt in de praktijk door één maal of door 

 twee maal door te halen. In het eerste geval worden twee breede 

 stroken van het glazuur weggenomen (pëlari, op Borneo's Oost- 

 kust), bij tweemalig doorhalen worden ook de overblijvende 

 stroken glazuur verwijderd (lëngis). 



De groene rotan, zegt Rumphius (VII— bl. 98), kan men buigen 

 zoo men wil, maar in den rook gedroogd blijft zij stijf, zooals zij 

 is: derhalve als men ze tot stokken wil gebruiken in de hand te 

 dragen, moet men ze ophangen met een gewicht daaraan, een 

 maand lang, of tegen een rechte lat binden en in den rook leggen. 



Rotan is een zeer belangrijke bron van inkomsten voor de Buiten- oeconomische 

 bezittingen, zooals kan blijken uit het volgend uittreksel uit de 

 officieele uitvoerstatistiek van Ned. indië. De uitvoer van rotan 

 heeft bedragen, in tonnen. 



Onbuigzaam- 

 heid. 



beteekenis. 



Van de waarde (in duizendtallen van guldens) van de uitge- 

 voerde rotanstokken geeft het volgende staatje een overzicht: 



