CALAMUS. 77 



Min of meer aan de zon blootgesteld, groeien de planten snel, oogst. 

 beginnen na 5 of 6 jaar te bloeien en kunnen, volgens Boers, 

 reeds na 6 jaar een weinig product geven.. In Moesi llir kan 

 na ongeveer 8 jaar met oogsten worden begonnen, doch eerst 

 na 15 jaar is de rotan in volle productie. De stoel heeft dan 

 ongeveer 50 klimmende stengels en daarvan wordt om de 2 of 

 3 jaar telkens een tiental oude gesneden. Te Wechel acht 

 rationeel met het snijden aan te vangen 15 jaar na het uitplanten, 

 als wanneer de stengels 26 a 35 M. lang zijn en niet zelden een 

 enkel plantje is uitgegroeid tot een stoel, waarvan 2 picol rotan 

 kan worden gesneden ter waarde van ƒ 20. — Dikwijls echter 

 wordt met oogsten reeds aangevangen na 8 of 9 jaar. 



Omtrent het oogsten geeft Leembruggen nog eenige opmer- 

 kingen. De rotanstengels zijn voor een belangrijk deel van den 

 top week en voor niets te gebruiken en nu is het duidelijk, dat 

 bij korte stengels dat onbruikbare deel, in verhouding tot de ge- 

 heele lengte, veel meer zal bedragen dan bij langere. Men moet 

 zich dus niet laten verleiden, meent hij, tot het snijden van korte 

 stengels, ook al dragen ze het kenmerk van rijpheid, blijkende uit het 

 loslaten der bladscheeden, zoodat de gladde stam zichtbaar is'). 

 De mooiste rotan wordt verkregen van oude planten. Of de 

 stengels door ouderdom veel in dikte toenemen, was hem niet 

 bekend, doch hij bevond dat de rotan van jonge planten steeds 

 dun is, terwijl oudere planten ook dikkere stengels voortbrengen. 



Omtrent het snijden zegt te Wechel het volgende ; dit geschiedt 

 gewoonlijk in stukken van 3 depa (574 M): 200 van deze „tatak" 

 vormen een „galong bakal". Deze bossen worden naar de kam- 

 pongs gebracht en schoongemaakt, waarna 100 stokken worden 

 gebonden tot een „galong". Het schoonmaken geschiedt volgens 

 T.W. door de natte stengels twee dagen in water te weeken en 

 dan herhaaldelijk door een in een groote bamboe gemaakt gat 

 heen en weer te trekken, totdat alle aanhangselen zijn verwijderd. 

 Eenmaal schoongemaakt is het zaak de rotan goed te drogen en 

 verder droog te houden. 



Bij de algemeene bespreking werd er reeds op gewezen dat 

 het schrapen (roenti) van de rotan eventueel zoo spoedig mo- 

 gelijk, liefst den dag van het snijden zelf, moet geschieden. 



De geoogste rotan moet volgens Leembruggen, om een zoo fraai 

 mogelijke kleur te verkrijgen, in een luchtige ruimte worden 

 opgehangen. Direct zonlicht zou ze doen verbleeken, terwijl vocht, 

 vooral regen of dauw, bij het opdrogen witte plekken doet ont- 

 staan, die de waarde zeer doen dalen. 



Het sorteeren, afleveren in gebogen of ongebogen bundels en 

 het gewicht der bundels, zijn volgens L.* afhankelijk van plaatse- 

 lijke omstandigheden. Een algemeene eisch echter is dat de rotan 

 goed droog moet zijn en van alle aanhangende vellen en vliezen 

 gezuiverd. 



Men zie voorts Tropenpflanzer 1908 bl. 563. 



') Het is de vraag of dit wel juist is gezien; als de stam bloot komt te 

 liggen, kleurt hij zich groen en vermindert dus in waarde. Men zal wel 

 het best doen „rijpe" stengels te snijden, ongeacht de lengte. 



