CALAMUS. 89 



De Rotan sëmamboe is een zeer verbreide, zoowel op laag als 

 op hoog terrein groeiende, buitengewoon groote, klimmende rotan, 

 die aanvankelijk, zooals bijna alle rotansoorten, een flink bos van 

 jonge scheuten vormt, alvorens te gaan klimmen. De naakte rotan is 

 niet zuiver rond en l'/2 ^ 2'/2 cM. dik; de internodiën zijn 20 — 80 

 cM. en zelfs meer lang, bij de knoopen sterk inspringend. De 

 oppervlakte is glad, als gepolijst, bij de stokken in hun natuur- 

 lijken toestand groen, geel of bruin. Het hart is grauw. Het is een 

 krachtige, onbuigzame, goed splijtende rotan. 



In den handel zijn zij bekend als Afatoccö ca/;£'s en worden vol- 

 gens Beccari alleen gebruikt voor wandelstokken. Mij deelde men 

 mede, dat aan het gebruik als zoodanig door de mode reeds lang 

 een einde is gemaakt, doch dat zij bijzonder gezocht zijn voor 

 bergstokken en bij de beoefening van de ski-sport. 



Een fraaie, donkere kleur verkrijgen de stokken door een spe- 

 ciale behandeling. Nadat zij gesneden zijn in stukken van 1 '/2 a 2 

 M. en van de aanhangselen ontdaan, worden ze gewasschen en 

 dan snel geschroeid boven een stroovuur (de gebruikelijke term 

 is „lajoe"). Vervolgens worden ze met olie ingewreven en in de 

 zon gedroogd, waarbij moet worden voorkomen, dat ze in aan- 

 raking komen met vocht of dauw. Het bereiden van rotanstok- 

 ken, speciaal van gevlekte, vereischt groote vaardigheid. Volgens 

 Tropenpflanzer, Juni 1913 bl. 326, is de dikte van grooten invloed 

 op de waarde. Men ontvangt tegenwoordig liefst zoo weinig moge- 

 lijk stokken, die in het midden dunner zijn dan 22 mM. 



Rotanstokken zouden ook worden gebezigd voor rotanmeubi- 

 lair, gespleten ook voor mandenmakerswerk. Het voornaamste ge- 

 bruik in Europa is echter als grondstof voor het vervaardigen van 

 zweepstokken. De canes worden conisch afgesneden en van een 

 slag voorzien. 



Te Bandjermasin bedroeg de waarde in Mei 1912: ƒ 2.50 per 

 100 stuks; onder de bereide Palembangsche vindt men er, die tot 

 ƒ 100. — per 1000 stuks opbrengen. 



Het Museum bezit een monster rotan scmamboe van Daloe- 

 daloe (Sum. O. K.) (No. 2363), waarvan de waarde in Augustus 

 1908 werd opgegeven te bedragen in loco 4 a 6 g. pp. Deze soort 

 heeft de eigenaardige knoopen van de Malacca canes, doch is niet 

 meer dan 1 cM. dik en daarbij zuiver rond, zoodat dit misschien 

 afkomstig is van een verwante soort. 



In het Museum. 



Mus. Nu. 2375 Calanuis Scipionum, Z-oar — Rufan sëmamboe — Ke- 

 Iiajan— Z. &. O. Afd. v. Borneo. 

 Haiidelsmonstcrs: 

 „ 2369 Rofan paladau — Kumpar Kiri — Oostkust v. Sum. 

 » „ 2310 Rotan sëmamboe — Karimou—Rcs. Riouw & Ondcrh. 

 „ „ 2340/45 Sëmamboe-stokken — Iliraii — Rcs. Palembang. 



c. Waarde te Palembang in Dec. 1908 90 a 100 g. %„. 

 *• " .. « ,. „ „ 80 „ „ 



^- -, ., ,, „ „ „ 70 a 75 „ „ 



d- „ „ „ „ „ „ 50 a 60 „ . 



^- " " » ., „ „ 20 „ „ 



/• ,, " .- .. .. » „ 18 „ „ 



„ „ 2433 Sëmamboe-stokken — Billiton. 



