CER ATOLOBUS — DAEMONOROPS. 95 



beschrijving. Van Bandjermasin wordt deze soort niet uitgevoerd, 

 docli wordt onvermengd aangevoerd voor het rijgen van kadjang- 

 matten; in Mei 1912 bedroeg de waarde ter plaatse ƒ5. — pp. 



In het Museum. 



Mus. No. 2372 Daemonorops crinitus, B/— Rotan gëtah - Kahajan— Z. 

 & O. Afd. V. Borneo. 



Handelsmonster. 

 „ „ 2370 Rotan roembi — Djambi. 



Daemonorops draco, BI. 



De djërnang (met kleine moduiatie's in de verschillende talen 

 in het westen van den archipel) of drakenbloedrotan beschrijft 

 Rumphius onder den naam van Palmijuncus draco (V-114) 

 als overeenkomend met die, welke men anders Palembangsche 

 rotan noemt en waarvan men curieuze handstokjes maakt (volgt 

 een beschrijving van Palembangsche rotanstokken, waarschijnlijk 

 Calamus Scipionum, Lour). Daaruit zal zijn voortgevloeid Miquel's 

 mededeeling (Flora van N.1. 111 — 97), dat de stammen voor- stam. 

 treffelijke rotanstokken opleveren, wat niet juist kan zijn. Waar- 

 schijnlijk is de rotan niet bruikbaar, doch materiaal van deze 

 botanische herkomst heb ik nog niet in handen gehad. 



Uit de vruchten wordt op verschillende, door Rumphius uit- vruchten, 

 voerig beschreven manieren, het drakenbloed bereid, waarvan de 

 kwaliteit met de bereidingswijze nauw verband houdt. Door 

 schudden van de droge vruchten en samensmelten van de 

 verkregen hars, zou het drakenbloed het zuiverst zijn te winnen, 

 doch volgens een uit 1905 dateerend bericht van den controleur 

 Heaviside van Laboean Batoe, het belangrijkste productiegebied 

 van Ned.-Indië, worden in de rijkjes Panei, Bila en Kota Pinang, 

 waar deze rotansoort in moerassige gronden, doch slechts spora- 

 disch, voorkomt, de rijpe vruchten in een bak met water gedaan 

 en gestampt. De hars wordt door het water opgenomen en dit 

 gezeefd, ter verwijdering van de pitten en de van haar kleurstof 

 beroofde schillen. Bij staan verzamelt zich dan de hars op den 

 bodem van den bak: het bovenstaande water wordt afgeschept 

 en de achtergebleven kleurstof gegoten in van pandanbladeren 

 vervaardigde mandjes, waarin zij in ongeveer 10 dagen hard 

 wordt. 



Er bestaan verschillende vormen, die later tot Daemonorops 

 draco, BI. zijn gebracht en waarvan de vruchten verschillen in 

 grootte en rijkdom aan hars: zoo de door Blume onder den naam 

 van Daemonorops accedens beschreven plant, waarvan 

 Miquel (111—95) zegt, dat zij voorkomt in de Padangsche Beneden- 

 landen; de vruchten zweeten in geringe hoeveelheid een soort 

 van drakenbloed uit, plaatselijk gebruikt voor het kleuren van 

 vlechtmateriaal ; de rotan zelf is niet bruikbaar, het palmiet eet- 

 baar. Ook op Java moet een vorm van Daemonorops draco, BI 

 of een naverwante soort voorkomen, waarvan de vruchten weinig 

 hars bevatten. Tenminste, Jasper en Pirngadie deelen in Vlechtwerk 

 (bi. 67) mede, dat voor het roodkleuren van geschilde rotan in 

 Soekanegara (Preanger Regentsch.) de vruchten van de mij nog niet 

 bekende Howe pelali worden gebruikt. De te kleuren rotan wordt 



