CARYOTA — ARENGA. 



107 



beste, kort voort het uitschieten van den eersten vruchttros en dan 

 twee vingers dik 



Uit het binnenste van den stam kan sago worden gemaakt, sago. 

 doch dat geschiedt niet dan in schrale tijden en hongersnood, 

 omdat het veel slechter is van smaak dan van den sagoboom en 

 ook omdat bij het ombouwen de bijlen veel te lijden hebben. 



Op dezelfde wijze als bij de Arenga komt aan den stam /?o/-ofA- zwam. 

 (— zwam) voor, doch wat dunner en niet zoo goed als bij deze. 



Het palmiet van boomen die nog niet gebloeid hebben, gelijkt Paimict. 

 in smaak op dat van de Arenga, doch is nog slechter en bit- 

 terder. 



Caryota urens, L. 



Voorkomen in Ned. Indië, behalve als gekweekte sierplant, 

 twijfelachtig, hoewel Filet (No. 384) daarvoor inlandsche namen 

 opgeeft, o.a. Anibong op Riouw. 



Caryota urens is evenals C. maxima, B/, éénstammig. Op Cey- 

 lon, minder in Eng. Indië, volgt hij in nuttigheid onmiddellijk 

 op Cocos nucifera en Borassus flabellifer, door het leveren van 

 vezel, sago, palmwijn, suiker en hout- Hier worde alleeneenen 

 ander omtrent de vezel ontleend aan Watt's Commercial products 

 (bl. 286). 



De vezelbundels aan den voet der bladeren vormen de „kit- 

 tur van den handel, die sinds 1860 van Ceylon en van Eng. 

 Indië wordt uitgevoerd. Minder broos dan de Bahia piassave 

 (Attalea funifera, Mart), wordt kittul gebruikt voor het vervaar- 

 digen van borstels voor het haar, de kleeren en paarden. De 

 fijnste soorten worden verwerkt tot zachte borstels, al of niet 

 vermengd met varkenshaar; de noodige soepelheid verkrijgen zij, 

 door dompelen in lijnolie. Van kittul vervaardigde borstels zijn 

 duurzaam en toch zeer goedkoop. 



In het Museum. 

 Mus. No. 4338 Vezels, bereid uit de biadscheeden van een in 's Lnnds 

 Plantentuin te Buitenzorg gekweekt exemplaar. 



Arenga obtusifolia, Mart. 



Volksnamen. Mal: Langkap, Hiboel (Pal.) — Bat: Langkap 



(Mand.) Midd. Sv\m\ Langko — L^m^: Langkak—SoQwA: 



Langkap — Jav: Langkap. 

 Volgens Hasskdrl (Het Nut, No. 675), wiens mededeelingen den 

 grondslag schijnen te vormen van het wetenswaardige, na hem 

 over dezen palm vermeld, komt de langkap in gebruik overeen 

 met Arenga saccharifera, Labill. Hasskarl roemt het hout, zwaar en ,ic,ut. 

 zwart, voor het vervaardigen o.m. van scheeden van wapens, 

 terwijl het palmsap nog zoeter zou zijn dan van den aren en Paimwijn. 

 een aangenamen geur zou bezitten. 



In het Museum. 



Mus. No. 2827 Wandelstok van langkap-liout — Buitenzorg. 

 Arenga saccharifera, Labill. 



Volksnamen. Eng. Siigarpalni — WoW: Suikerpalm — M^\: 

 Anaoe (Minangk.), Enaoe, Locboe (Bandj), Kaboeng, Noch 

 (Pal), Pëloeloek, Pohon gêmoeti (Tim), Pohon majang{Amb.), 



