ARENGA , 



115j 



aan zou hebben te dragen, tegelijk aan den boom. Het buitenste 

 vleesch der vruchten (Mal. boewah batoe ') is sappig en van een zeer 

 brandende en schadelijke eigenschap, want overal waar het de men- 

 schelijke huid raakt, veroorzaakt het een geweldig jeuken en in den 

 mond zoodanigen brand, dat de lippen daarvan opzwellen en wel 

 drie dagen daarna nog snierten -). In dit vruchtvleesch liggen 2 of 

 3 langwerpige zaden, wat grooter dan hazelnoten, met een redelijk 

 harde, zwarte, dunne, houtachtige schaal, waarin een witte pit, 

 die in de halfrijpe blauwachtig, week en glazig is, in de oude 

 hard. Van deze vruchten heeft men geen ander nut, dan dat de 

 half rijpe, waarvan de zaadkernen nog week en glazig zijn en 

 nog geen harde schaal hebben, met lichte ruigte worden ge- 

 brand, zoolang tot 't buitenste schadelijke vleesch daaraf is, wan- 

 neer men ze onbeschroomd kan behandelen en de kernen van 

 de verbrande schaal zuiveren. De gezuiverde korrels worden dan 

 wijders eenige dagen geweekt in water, waarin wat kalk is gemengd 

 en ten laatste met witte suiker opgekookt, wordende alzoo een 

 sierlijk confituur, den oogen en mond aangenaam, doch zwaar te 

 verteren (^Rumph.)- Bedoelde confituur is de welbekende o-//öÖÊ'/"(/é's, 

 in Indië meer kolang-kaleng genoemd. 



Van de stelen, waaraan de vruchten vastzitten, worden taaie wan- 

 delstokken vervaardigd. 



De stelen der vruchttrossen zijn volgens Fortgens niet tapbaar 

 van weeë hun hardheid. 



Vruchten. 



Stelen. 



Mus. No. 6404 



2828 

 6543 

 7066 



5040 



1797-5116 



1839 



4301 



4344 

 4171 



1 238 

 4269 



In het Museum. 



Arètiwortels — Buitenzorg 

 Wc?rtel vezels (ontbreken nog). 

 Wandelstok van Arènhout — Buitenzorg 

 Sago aren — Buitenzorg. 



Sago van den Toeafpoen — Tifoe— Boeroe— Res. Am- 

 bon. 



A'èn-azijn — Buitenzorg. 

 Arèn-suiker — Preanger Regentschappen. 

 Daoen aren, het in West-Java algemeen gebruikte 

 wikkelblad voor tabak. 



Touw van arènbladeren — Tasikmalaja — Preanger 

 Reg. Prijs per streng 3 cents. 

 Lidih aren — Buitenzorg. 



Vlechtwerk van de gespleten nerven (lidih), herkomst 

 als voren. 



Voor het vlechten gereed materiaal. 

 Begonnen vlechtwerk. 

 Gëmoetoe, doek. 



Arènvezel, gekaard, de uiteinden niet gelijk afgesne- 

 den, ingezonden ter Vezeltentoonstelling te Soerabaja 

 in 1911 door G. Ligtermoet en Zn. te Rotterdam, met 

 aanbieding om proefzendingen te accepteeren tege 

 i^ 35 p. ton cif. Rott. (lengte der vezels + 85 cM.) 

 „ 30 „ „ „ ( „ „ „ +70 „ ) 



„ 25 „ „ „ ( „ „ „ ±60 „ ) 



., 20 „ „ „ ( „ „ „ ±50 „ ) 



„12 „ „ „ ( „ „ „ ±40 „ ) 



') Ook hocwoh atop, niet te verwarren met Metroxylon of Nipa. 

 -) De palmmarter, Paradoxurus musanga, en andere dieren, ais wilde 

 varkens, azen nochtans op deze vruchten (Pleyte). 



