OREODOXA — GRONOPHYLLUM. 117 



In het Museum. 



Mus. No. 1038 Nihocng-zaden — 's Lands Plantcnluiii — Biiitenzorg. 



Oncosperma horridum, Sc/z(?//. (Areca \\orr\da, Griff.) 



Volksnamen. Mal: Bajas. 

 Na verwant aan O. filamentosum, BI. en volgens De Clercq (No. 

 2486) in gebruik daarmede overeenkomend. Volgens Ridley 

 echter (Maleische Timmerhoutsoorten) heeft hij veel zachter, on- 

 bruikbaar, hout. Ook Burn Murdoch (II — 11) zegt, dat het hout 

 zacht is. 



Euterpe oleracea, Mart. 



Volgens Hefter (Technologie der Fette und Oele — 1908 — II bl. 

 332) bevat het zaad van den in Brazilië en Guyana veelvuldig voor- 

 komenden Kool-, Assai- of Palmito-palm, waarvan de vruchten den 

 in Zuid-Amerika — speciaal Para — geliefden roomachtigen drank 

 "Assai" leveren, een licht aromatisch riekende en aangenaam 

 smakende olie, die wordt verkregen door uitkoken van de fijn- 

 gemaakte kernen en als spijsolie wordt gebruikt. Volgens Wijs 

 (Vetcatalogus bl. 91) wint men (waarschijnlijk uit het vruchtvleesch) 

 een vast vet en is de olie uit de zaden, welke snel rans wordt, 

 bruikbaar voor de zeepziederij. 



De hierboven genoemde volksdrank Assai, door Semler (Tro- 

 pische Agrikultur ! — 1886 — bl. 667) genoemd de grootste deli- 

 catesse van Para, wordt bereid door het vruchtvleesch met koud 

 water te kneden en voor het gebruik te zeven. 



In het Museum. 



Mus. NO. 178 Zaden — 's Lands Plantentuin.— Buitenzorg. 



Gronophyllum microcarpum, Scheff. 



Volksnamen. Mal. Amb: Niboeng merah ketjil, Pinang oetan 



boewah ketjil, Pinang saléa, — Boeg: Oposi. 



Vermoedelijk past deze naam voor de Pinanga sylvestris 

 oryzaformis van Rumphius (1 — 40), die daarvan mededeelt, 

 dat de stam niet boven een been dik is ') en hoogstens zoo stam. 

 groot als een jonge pinangboom. Het hout is hard, langdradig en 

 lichtros, ruim een vinger dik en wordt nooit zwart. Het wordt alleen 

 gebruikt tot dunne latten, doch de Ambonneezen laten meest de 

 dunne stammen heel, schrapende slechts de buitenste ruigte daaraf 

 en gebruiken ze tot hun dakwerk, waar ze door den rook zeer 

 hard en duurzaam worden. 



Zoolang deze boom nog jong is en geen vruchten heeft ge- 

 dragen, is het palmiet eetbaar of tenminste geschikt om het sap Paimict. 

 daaruit te zuigen. 



De vruchljes zijn zoo groot als rijstkorrels (de naam pinang vruciitLn. 

 saléa duidt op de grootte der vruchten: saléa = Co\x agrestis, 

 Lour) en kunnen bij gebrek aan de ware pinang in hun geheel 

 bij de sirihpruim worden gebruikt, want de bolster en kern zijn 

 schier van één substantie (Rumph.). 



') Het meest forsche exemplaar van Gronophyllum microcarpum, Scheff 

 in 's Lands Plantentuin te Buitenzorg, heeft op borsthoogte een middellijn 

 van 7 cM. 



