COCOS. 133 



wel geheel, slechls een gat of mond daarin makende, waardoor 

 men het vruchlvleesch uittrekt, of wel, men laat hem door de mieren 

 uiteten. Alsdan wordt hij door polijsten schoon glad en zwart, 

 en dient tot bekers, drinknappen, scheppers enz. enz. 



Van de doppen brandt men ook kolen, die zeer vast en be- 

 kwaam zijn voor goudsmeden. 



Het klapperwater is het smakelijkste als de noot haar volle Kiappcrwatur. 

 grootte heeft bereikt, doch de dop nog week is, „hebbende van 

 binnen juist een weinig merg gezet". Het is koel en aangenaam om 

 te drinken, maar dringt terstond door alle leden en doet zweeten. 

 Het werkt sterk verkoelend en zoo iemand, verhit zijnde, dit water 

 gulzig drinkt, bijzonderlijk in den morgenstond en nuchteren, 

 vervalt hij lichtelijk in een beroerte of lammigheid. Dit geval — 

 zegt R. — is gemeen onder onze soldaten en matrozen, die het 

 klapperwater onvoorzichtig drinken en dan 's nachts in den kouden 

 dauw moeten liggen, waarop dan volgt de Indische beroerdheid of 

 beri-beri. Anders is het een gezonde drank, alleen bij zwakheid 

 der darmen verboden. 



Een jonge klapper op kolen of onder heete asch gebraden en 

 dan weder koud geworden, of een nacht in den dauw gesteld ') 

 kan met succes worden gedronken in alle heete ziekten, als koorts 

 en buikloop. Daarvoor verkiest men den witten en den groenen 

 klapper. (Rumph.). 



In de Soenda-landen wordt volgens De Bie (bl. 323) klapper- 

 water toegediend in geval van arsenic-vergiftiging om het bra- 

 ken te bevorderen. Bij de Javaansche metselaars wordt het hoog 

 geacht om er een taaie en stevige specie mee te bereiden. Van 

 den Burg (Geneesheer III bl. 156) somt eenige van de vele ge- 

 vallen op, waarin klapperwater heilzaam zou werken, inclusief 

 longtering en venerische ziekten. Volgens mededeeling van Dr, 

 Boorsma geldt klapperwater, vooral van de Klapa idjo, bij de 

 inlanders als een universeel middel tegen vergiftiging; ook tegen 

 cholera wordt het gebruikt. 



Als uitgangspunt voor de bereiding van andere producten is 

 het water van de klapper waardeloos. Sack zegt (Bulletin No. 23 

 van het Landb. Dept in Suriname Mrt, 1910), dat het in de West 

 wordt ingedikt tot een stroopje, ter waarde van+/ 1, — per 

 Liter, gebruikt bij wijze van soja of Worcester sauce. 



De toepasing van de kern voor culinaire doeleinden kan Kcm. 

 hier stilzwijgend worden voorbijgegaan en ook de wijze waarop 

 daaruit door de inlanders de klapperolie wordt bereid, is zoo Kiappcroiic. 

 bekend, dat daarbij niet lang behoeft te worden stilgestaan. Het 

 vruchtvleesch wordt geraspt en het daardoor verkregen zaagsel, 

 met water bevochtigd, uitgekneed, soms geperst. Op het ver- 

 kregen vocht, de santen, vormt zich bij staan een roomachtige 

 laag, die afgeschept en opgekookt wordt, waarbij zich de 

 olie volledig afscheidt. De santen wordt ook wel in zijn geheel 

 gekookt en de vrij geworden olie afgeschept. De op deze wijze 



'). Bij tallüüze inlandsclie geneesmiddelen — of wat de inlanders 

 daarvoor houden — vindt men voorgeschreven^ dat zij een nacht aan den 

 dauw moeten worden blootgesteld. 



