134 21. PALMAE. 



bereide olie is de minjak kêlctok (Soend,)=:m. klcnlik (Jav.), 

 de beste kwaliteit. De uitgekiieede of geperste residu wordt 

 verder na gisting wel gestoomd en levert dan, in de wigpers 

 geperst, de onaangenaam riekende, donkergekleurde, dus infe- 

 rieure, m. jocjoe (Soend.) = m. tobat (Jav.). Een derde soort, iets 

 minder waard dan de minjak klëntik, is de m. gamblong (Jav.), 

 verkregen uit onrijpe klappers, waarvan men het vruchtvleesch 

 2 etmalen in water heeft gekweekt, daarna een nacht heeft laten 

 overstaan en vervolgens geraspt. Dit raspsel laat men wederom 

 een nacht overstaan, droogt het 2 dagen in de zon en perst het 

 vervolgens. De residu van de eerste en laatste soort olie wordt 

 gegeten of aan pluimvee gevoerd, die van de minjak tobat 

 wordt als brandstof gebruikt, doch zou een zeer goede meststof 

 zijn. Voor analyses en uitvoeriger mededeelingen, zie Teysmannia 

 1904 bl. 674, 1900 bl. 226 en 1906 bl. 239. Vindt men hier 

 een drieledige onderscheiding van ons begrip „klapperolie", de 

 specificeerende geest van den inlander gaat veel verder. In het 

 Kokospalm-bulletin vindt men op bl. 151/2 niet minder dan 9 

 oliesoorten vermeld, die uit het klappervleesch worden ver- 

 kregen. 



Met de olie, zegt Rumphius, bereidt men allerlei kost, gelijk 

 de Europeanen doen met de boter, maar ook zoowel mannen als 

 vrouwen in Indië hebben de gewoonte dagelijks het hoofdhaar 

 met deze olie te wrijven, zoowel tegen ziekte als uit gewoonte, 

 waardoor zij een garstigen reuk krijgen en bekwame stof tot 

 millioenen van luizen vergaderen. Zij meenen daardoor een 

 dicht, lang en zwart glinsterend haar te verkrijgen. Anderen 

 smeren het lijf met deze olie, daar een weinig curcuma-wortel onder 

 gewreven is, en die zeggen, dat hierdoor het lijf een glad vel 

 bekomt en allerlei onreinheid en schurft genezen en voorkomen 

 worden, 't welk alles veel meer de curcuma dan de klapperolie 

 is toe te schrijven. De klapperolie wordt nuttelijk gesmeerd op 

 aambeien, doch men moet daarbij een half kopje versche olie 

 drinken om den buik te verwecken (Rumph.). 



In Europa, in het bijzonder in Frankrijk, heeft cocos-olie een 

 reputatie als haargroei-bevorderend middel en worden daarmede 

 pomades en andere toiletartikelen in groote verscheidenheid ver- 

 vaardigd. In de inlandsche en indo-europeesche artsenijbereid- 

 kunde is zij het constituëns van het meerendeel der als genees- 

 krachtig aangeprezen oliën, waarvan de bereiding het geheim is 

 van de samenstellers. Hiervan zijn te noemen: 



Minjak socmhawa, volgens Vorderman (Geneesmiddelen I) een 

 aftreksel van verschillende plantaardige en dierlijke bestanddeelen 

 in zuivere klapperolie. De Soembawa-olie, zegt Van der Burg 

 (Geneesheer III bl. 617), echt of onecht, wordt ter hoofdplaats 

 Soembawa gemaakt. Voor de echte behoort het geheim der be- 

 reiding aan eenige rijksgrooten en het hoofd van de kampong 

 Soembawa. Dat geheim wordt zoo zorgvuldig bewaard en de 

 verspreiding der echte soembawa-olie is zoo gering, dat zijn 

 zegsman (de Controleur J. Boers van Soembawa) betwijfelde, of 

 zelfs te Batavia wel echte Soembawa-olie verkrijgbaar is (zie verder 

 de lijst aan aanwezige artikelen). 



