COCOS. 139 



vijf stukken gesneden. Die stukken, welke zuiver wit moeten 

 zijn en geen verontreinigingen mogen bevatten, worden maclii- 

 naal fijngesneden en daarna in droogapparaten gedroogd. De 

 op Ceylon daarvoor gebruikt wordende apparaten hebben, al naar 

 de grootte, een capaciteit van 3000—5000 klappers per dag. De 

 dessicated coconut, waarvan drie kwaliteiten worden vervaardigd, 

 n.1. fine, medium en coarse, wordt verpakt in met theelood ge- 

 voerde kisten, die elk 130 Ibs netto bevatten. Duizend klappers 

 (op Ceylon) geven 290 — 335 Ibs dessicated coconut. Vooral Ceylon 

 legt zich op de bereiding van dit product toe : de uitvoer bedroeg 

 in 1909 bijna 26 millioen Ibs Het wordt gebruikt in de banket- 

 bakkerij (Korte Berichten voor L. N. en H. 5/11-10 bl. 4). 



Variatie's en afwijkingen. Men onderscheidt (de Bie bl . 

 387) twee typen van klapperboomen, n.1. vroegrijpe (gendjah) 

 en laatrijpe (leuir, dalam). De vroegrijpe worden 15 a 20 voet 

 hoog en brengen binnen vier jaar vruchten voort, doch het pro- 

 ductievermogen houdt reeds op 12 a 15 jarigen leeftijd op; de 

 noten zijn klein van stuk en het oliegehalte zou gering zijn. Tot 

 deze groep behoort de klapa poejoe of k. keuja (Soend.) (var. 

 p umi la), die evenals de straks te noemen klapa gading {we\ke 

 echter niet tot deze categorie dient te worden gerekend) gewoon- 

 lijk minder ter wille van de vruchten, dan wel als sieraad wordt 

 aangeplant en bovendien (volgens Hasskarl) een bijzonder lekker 

 klapperwater geeft. 



De laatrijpe soorten dragen in het algemeen op zijn vroegst op ca 

 7 jarigen leeftijd. Zij brengen de grootste noten voort en de oeco- 

 nomisch belangrijke cultuursoorten behooren allen tot deze groep. 



Zoowel van de gendjah als leuir-soorten worden verschillende 

 variatie's onderscheiden, in hoofdzaak naar de kleur der vrucht- 

 schil in den tijd dat de vrucht nog niet geheel rijp is, de kleur 

 der bladeren en meer nog de kleur der bladnerven, in mindere 

 mate naar den vorm der noten, de dikte van den vezelbast, smaak 

 en kleur van de kern, enz. Uit een cultuur oogpunt zijn echter 

 deze onderscheidingen van weinig belang. Door de ervaring geleid 

 wordt een klein aantal variëteiten en wel speciaal de var, v i ri d es 

 (klapa hèdjo) (Soend.), waarvan de vruchten onrijp en rijp groen zijn, 

 aanbevolen. In Teysmannia 1906 bl. 234 wordt door Kawilarang 

 vermeld, dat in de Kedoe de klapa pelengan (var?) bekend staat 

 als bijzonder veel olie te bevatten, doch gelijk Boorsma in het 

 zelfde tijdschrift (1910 bl. 784) terecht opmerkt, zijn omtrent de 

 verschillen in samenstelling, die mogelijk tusschen de onder- 

 scheidene Ned. Ind. variëteiten van den klapper bestaan, alsmede 

 aangaande het gehalte aan olie en andere bestanddeelen in ver- 

 schillende stadia van wasdom, nog geen gegevens bekend gewor- 

 den, zoodat naast de ondervinding geen basis voor beoordeeling 

 van de cultuurwaarde der verschillende vormen aanwezig is. 

 Ik wil daarom alleen enkele weinige variatie's noemen, die iets 

 opmerkenswaards vertoonen en zulks al weer aan de hand van 

 Rumphius, die de leidsman is geweest van het meerendeel der 

 schrijvers, die na hem dit zelfde onderwerp hebben behandeld, 

 speciaal van Miquel. 



