140 21. PALMAE. 



Var. ca p II I if orm is is een zeldzame soort: de kleine vruchten 

 bevatten een lanjjjwerpig, hoekig nootje ter lengte en dikte van 

 een vinger, meest alleen uit schaal bestaande, grauw van kleur 

 en niet wel te polijsten. Men maakt er mesheften van, doch meer 

 ter wille van haar zeldzaamheid dan wegens haar fraaiheid. 



Var. cistiformis is een zeldzame kleine klappersoort van Oost- 

 Java, met kleine doosvormige noten, die een zeer dikken zwarten 

 dop bezitten, welke zich goed laat polijsten. Miquel zegt, dat er 

 bekers uit worden gemaakt en geeft als Mal. naam klapa kèpaüng. 



Var. machaeroides, klapa parang (Mal. Mol.), bezit lang- 

 werpig toegespitste, van een tepel voorziene vruchten, waarin een 

 insgelijks toegespitste noot, gemeenlijk zoo groot als een ganzenei, 

 soms als een casuarisei. De dop is van normale dikte, het vrucht- 

 vleesch dikker en harder dan van de gewone klapper. Deze 

 eigenschappen zijn erfelijk. De doppen zijn gezocht om er 

 bekers van te maken; van de kleinste maakt men kruidhorentjes. 

 Daarmede zeer groote overeenkomst vertoonende noten worden 

 ook voortgebracht door zeer oude exemplaren van den gewonen 

 klapperboom. Miquel geeft voor deze soort nog op den soenda- 

 schen (?J naam klapa tjoijok. 



Var. regia, de klapa radja of kl. merali (Mal. Mol.) van Rum- 

 phius, is waarschijnlijk dezelfde als de mooie ranke, doch niet hooger 

 dan 10 voet wordende verscheidenheid, die als sieraad wordt 

 aangeplant, op Java onder den naam van klapa gading. 



Verder vindt men van eenige variatie's, o. a. kl. tëboc of kl, 

 manis van Aroe en Tenimber (var. saccharina) vermeld, dat 

 de vezelbast zoet en min of meer eetbaar zou zijn. 



Als ontaardingen worden bij Rumphius genoemd, kl. boeboer (Mal. 

 Mol.), die op Java kl. poean of kl. dadir heet en verder klapa kènari. 



De klapa poean (Soend.), misschien beter bekend als kl. kopjor, 

 wordt door Boorsma (Teysmannia 1910 bl. 781) als volgt be- 

 schreven. In het inwendige vindt men, behalve het vocht, een 

 week vleesch, dat eigenlijk geen volkomen samenhangend geheel 

 uitmaakt, maar voor een deel in brokjes, die gemakkelijk zijn fijn 

 te wrijven, uiteengevallen is. Vee! smaak is er niet aan en 

 wat aan deze klapper gewaardeerd wordt, is vermoedelijk die 

 eigenaardige brokkelijkheid, welke haar inzonderheid geschikt doet 

 zijn voor „roedjak klapa", roedjak hier te verstaan in de betee- 

 kenis die de Soendaneezen daaraan hechten, n.1. een of andere 

 stroop, waarin vruchten of gebak '). 



De klapa lilin, zonder twijfel dezelfde als de door Rumphius 

 als kl. kénari aangeduide, is zeldzamer dan de vorige. Het vrucht- 

 vleesch bereikt een veel grooter dikte — tot 2 cM. en meer — 

 dan bij de gewone klapper en bestaat uit twee, elkaar op de 

 wijze van jaarringen omsluitende lagen, die gemakkelijk van 

 elkaar loslaten. Door zijn consistentie maakt het vruchtvleesch 

 ongeveer den indruk van was of eenigszins weeke paraffine. 



'). Met roedjak heeft de Europeaan als regel op het oog de roe- 

 djak der Javanen, bestaande uit een mengsel van fijn gesneden rauwe knol- 

 gewassen en — gewoonlijk onrijpe — vruchten, gegeten met een zoete, met 

 Ijabe sterk gekruide saus. De roedjak der Soendaneezen is de tjao der 

 Javanen. 



