Rhizooiti en, 

 blaileren. 



CARLUDOVICA — ACORUS. 149 



Pothos Wallichii, Hook. ƒ (?) (=P. gracilis, Kiintli.) 

 Volksiiaiiien. Amb: Tapanawa, Walc pinan — TevnatG: Ko- 

 kin sose/ickü. 

 De Adpendix arborum m e d i af o 1 i a komt volgens Ruin- 



pliius (V-483) overeen met A. a. parvifolia (zie Pothos Barberianus, 



Sc/wtt), doch met grooter bladeren. 



Zij heeft minder," niet zoo kromme en veel taaier stengels dan stcnud. 



de juist genoemde. Het hart van dien stengel bestaat uit een 



doorloopende, zeer sterke, splijtbare vezel, die voor bindwerk wordt 



gebruikt (Rumph.). 



Acorus calamiis, L. 



Volksnamen. Holl : Kalmoes Eng: Swcctflüg — \n vele inl. 

 talen: Dêrlngoe. 



Kruid, cosmopoliet, in den archipel algemeen, tot op groote hoog- 

 te verspreid voorkomend op vochtige plaatsen, als de oevers 

 van meren en rivieren en ook veelvuldig, doch nergens in het 

 groot, aangeplant. Als men Acorus planten wil, zegt Rumphius cuituur 

 (V-178), dan moet men de voorste einden van de wortelstokken 

 nemen, de bladeren inkorten, de dunne wortels verwijderen en 

 ze zoo in vochtigen grond leggen, dat zij even met aarde be- 

 dekt zijn. 



De versche wortelstok heeft gewoonlijk de dikte van een pink, 

 is van binnen doorgaans wit, wat bij drogen licht-rose besterft. 

 De smaak is scherp doch niet heet en een weinig bitter, de reuk 

 sterk, specerijachtig. De kalmoes der heete landen is veel onlief- 

 lijker en wreeder van smaak dan die der koude streken. 



Men mengt kalmoes onder de dranken die worden gegeven om 

 de kraamzuivering te bevorderen en in een drank tegen vergroote 

 milt. Een afkooksel van de bladeren dient voor het bevochtigen 

 van omslagen op venerische zwellingen. De Chineezen gebruiken 

 den wortelstok om de legersteden van wandluizen te zuiveren, 

 waartoe zij hem onder de kussens leggen en nemen hem in tegen 

 buikloop, ontstaan door gevatte koude. De bladeren, met een weinig 

 aluin in water gewreven en in den mond gehouden, bevestigen 

 waggelende tanden. (Rumph.) 



Ook de moderne schrijvers vermelden vele van deze toepassin- 

 gen. De rhizomen behooren tot de „officineele" geneesmiddelen 

 der inlanders; Vorderman vermeldt ze in Geneesmiddelen II onder 

 No. 221. 



in de nijverheid wordt kalmoes gebruikt in de likeurstokerij en 

 bij de snuiffabrikatie. Het voornaamste bestanddeel is een aethe- Acth.-oiic 

 rische olie, die in zeer afwisselende hoeveelheid door distillatie 

 met stoom kan worden verkregen. De opbrengst bedraagt volgens 

 Wiesner (Rohstoffe 11-504) bij gedroogde waar l'/2— 3'/2 7o;een 

 Japansche kalmoes (Acorus gramineus, Soland) gaf zelfs 5 ^Jq. 

 Naar deze aetherische olie is volgens Ridley (Spices— 442) in 

 Engeland goede vraag van de zijde van bierbrouwers. Volgens 

 Wiesner wordt zij gebruikt voor dezelfde doeleinden als het rhi- 

 zoom zelf. 



Een onderzoek van de aeth. olie van den Indischen kalmoes is 

 mij niet bekend. 



