152 23. ARACEAE. 



De door Riimphiiis afgebeelde bloeiwijze is zeker van Amor- 

 plioplialliis caiiipaiiiilatiis, BI. doch de afgebeelde plant zelf is een 

 Tacca, herinnerend aan Tacca pinnatifida, Forst. Het zal derhalve 

 wel ondoenlijk zijn om uit te maken, welke plant door Kuniphius 

 is bedoeld geweest. 



In niiT Museum, 



Mus. No. Knol van soewcff 



„ 1954 Tcpocnji .s/ot'w^''— Focrwakarta— Res. Batavia (niet au- 

 thentiek). 



Amorophaphallus sativus, BI. (Co n o ph a 1 1 u s sati vns, 

 Sc hot t). 

 Als Tacca sativa beschrijft Rnmphius (V - 325) een plant 

 met één langgesteeld blad, waarin de steel is recht, ruim een vinger 

 dik, kruidachtig, sappig doch taai, ruig, met stekelige puntjes 

 bezet en daarenboven met groote witte plekken gespikkeld als 

 een slangenhuid. De bladschijf is in drie diep ingesneden slippen 

 verdeeld. 



Zij komt voor zoowel in het wild als gecultiveerd, op Ambon 

 zeldzaam, doch op Banda maakt men er meer werk van, zegt 



Cultuur. Rumphius. Als plantmateriaal bezigt men de uitloopers van den 

 hoofdknol, die soms daaraan vastzitten, soms los hangen. Deze 

 plant men in vetten, goed bewerkten grond op bedden en laat ze 

 zoo lang staan tot de bladeren geel worden, als wanneer men de 

 knollen uitgraaft. 



Knollen. Dc knollcu ziju somtijds roud, soiiitijds hockig CU onregelmatig ; 



in vetten grond krijgen zij de grootte van een Edammer kaas, in 

 het midden met een kuiltje, waar de stengel is ingeplant. Van 

 buiten is de knol ros, met een schil bedekt als onze aardappel, van 

 binnen wit of roodachtig Rauw is hij scherp en oneetbaar. Men 



Zetmeel. gcbruikt hcm om er zetmeel van te maken, waarvoor de knol 

 wordt geraspt en uitgekneed in water. Het bezonken zetmeel 

 spoelt men een keer of drie — zoolang, tot het waschwater niet meer 

 scherp smaakt — af en droogt het vervolgens in de zon. Als het 

 goed is bereid kan men daar brooden van bakken, smakelijker 

 dan sago-brood. 



.Medicinaal. RuiTiphius vemicldt voorts nog, dat de rauwe knol, geraspt, 

 evenals de voorgaande wordt gebruikt voor het genezen van diepe 

 wonden, veroorzaakt door pijlen of het trappen in voetangels. 



Als inlandsche namen geeft hij op: Mal: Leker, Taka—B-d\\: 

 Tij — AU. Amb: Tü-a — Banda: Toja. 



De Maleische naam Leker voor deze soort is twijfelachtig, daar 

 die behoort aan de door de Maleiers inderdaad geteelde Tacca 

 pinnatifida. Forst.; ook de Alf. naam Taa is verdacht. Trouwens, 

 volgens Engler is Amorphophallus sativus, Bi geheel een dubi- 

 euze soort. Zij schijnt niet te zijn teruggevonden. 



Amorphophallus variabilis, BI. (Brac h ys pat h a varia- 

 bilis Schott). 



Volksnamen. Mal: Badoer, Kcmbüi\<r l)aii<rkc — Jav : Kêm- 

 iKin^r Banirah. 

 Wildgroeiend kruid als de vorige. Te Batavia werd mij mede- 



