AMORPHOPHALLUS — HOMALOMENA. 153 



gedeeld, dat de knol oneetbaar is, doch alle groene deelen en Kruid. 

 de rijpe vruchten in sajoer worden gekookt, de stengels nadat 

 de harde buitenlaag daarvan is afgeschraapt. 



Volgens mondelinge mededeeling van Dr. Boorsma, worden te 

 Batavia de bladeren als voedsel aan ikan goerami gegeven. 



liomalomena, spec. div. 



Van Dracunculus amboinicus bestaan volgens Rum- 

 phius (V-322) drie soorten, n.1. a) nigra, de zwarte of het man- 

 netje, b) alba, de witte of het wijfje en c) rubra of de roode. De 

 gemeenschappelijke inlandsche namen, daarvoor vermeld, zijn: 

 Mal. Mol: Kalcmojang — B2i\\: Sènté—AU. Amb: Anapoel, Ana- 

 pocr, Napoer, Oenapoer — Tiirnate: Kilcmojang. Het zijn groote 

 kruiden met voor het grootste deel op den grond liggenden stam — 

 door Rumphius vergeleken bij een braadworst — twee vingers dik, 

 2 a 4 voet lang, verdeeld in korte, niét uitstekende leden en 

 bedekt met bruine vellen. Inwendig zijn die stammetjes vast en 

 dradig en als men ze doorsnijdt verspreiden zij een sterken geur, 

 bijna als mierikswortel. 



Homalomena alba, Hassk. is de witte soort (b) van Rum- 

 phius. Als bijzonderen naam daarvoor geeft deze op voor Ambon : 

 Bolchoclan en Poloetawel. Deze groeit in vochtige bosschen onder 

 zwaar geboomte. Het stammetje is van buiten lichter gekleurd wortelstok. 

 dan de andere soorten en bezit een zeer sterken, prikkelenden 

 geur. Het wordt gebruikt als aas in vischfuiken, waartoe het wordt 

 geroosterd en gevoegd bij geroosterd klappervleesch ; de sterke 

 geur trekt de zoetwatergarnalen en kleine alen aan. Uit het 

 reisbericht van Smith in Teysmannia 1901 bl. 92 blijkt, dat op 

 Ambon de wortelstok nog steeds op dezelfde wijze wordt gebruikt. 

 Als inlandschen naam geeft Smith op Pclahoclang . 



De jonge bladeren worden volgens Rumphius warm gemaakt Bladeren. 

 en gewreven met koenjit, gebruikt ter genezing van kloven in de 

 voetzolen en een soort van huidziekte, noman itam geheeten. 



Homalomena cordata. Schoft, is de sub a) genoemde 

 Dracunculus v^n Rumph. Het door dezen vermelde gebruik komt 

 overeen met dat van de vorige, doch de wortelstok riekt minder wortelstok. 

 sterk en wordt mitsdien alleen bij gebrek aan den anderen als aas 

 gebezigd. Volgens Koorders' Minahassa bl. 302 wordt de wor- 

 telstok op Noord-Celebes gebruikt als medicijn, o.a. uitwendig 

 tegen rheumatiek. Hij geeft daarvoor op den Alfoerschen naam 

 Küloentai en Soend. Tjariang hèdjo '). 



Homalomena rubescens, Kunth. ten slotte komt volgens 

 Miquel overeen met de laatste soort van Rumphius. De wortelstok wortelstok. 

 is zwak van geur en wordt volgens Rumphius gebruikt om diepe 

 schot- en pijlwonden te genezen en tegen huidziekten. In de 



') Dezen naam geeft Filet, waarschijnlijk terecht, voor de door Engler 

 ais zelfstandige soort erkende, doch in ieder geval na verwante H. aro- 

 matica, Sciwtf. Vermoedelijk is dit dezelfde plant als de Tjarian<^ poctih, 

 waarvan Dr. Boorsma mij mededeelde, dat de bladeren zeer veel door Chi- 

 neezen en inlanders worden gebruikt voor het inpakken van tabak, om die 

 voor indrogen te bewaren. Van Nampoe — H. (aromatica, Schoft?) met 

 adas poelasari wordt op Java een afkooksel gedronken na miskraam. 



