158 23. ARACEAE. 



de aanhangende vezels en vellen, afgekookt en in stukken gesneden. 

 Aangezien echter de wortel door afkoken laf en brokkelig wordt, 

 acht men de Boetonsche bereidingswijze beter. Deze bestaat daarin, 

 dat op den bodem van den pot een partij bladeren wordt gelegd 

 en zooveel water opgegoten, dat de wortels niet geraakt worden. 

 Men dekt ze af met een laag bladeren en smoort ze gaar. Ook 

 worden schijven van den gekookten wortel in olie gebakken, of 

 de geheele wortel in de asch gepoft (Rumph). 



Op Java, waar de wortel geen hoofdvoedsel is, is de toeberei- 

 ding volgens De Bie veelal anders. Hij wordt gekookt, of in 

 schijven geroosterd dan wel gebakken, als versnapering genuttigd, 

 al of niet met stroop. Soms worden de gekookte knollen fijn 

 gemaakt en onder toevoeging van geraspte klapper, arensuiker 

 en wat zout, tot een koek bereid. Ook worden zij, geschild en in 

 dobbelsteentjes gesneden, met andere groenten gekookt tot sajoer 

 als een toespijs bij de rijst. , 

 stengels en Door de bcvolking wordt wijders het hart \\\n de stengels, ge- 



bladercn o ' o 



kookt of gestoomd, als groente genuttigd en bij de varkens-fok- 

 kerijen vinden de stelen goeden aftrek, daar zij met zemelen en 

 water vermengd aan de varkens worden gevoederd. Uit West-lndie 

 is onlangs op Java een vorm ingevoerd, waarvan de groene dcelen 

 gezegd worden een smakelijk groente te zijn. 

 Vormen. Colocasia antiquorum. Schoft, is een gewas, waarvan de cultuur 



zich in den nacht der tijden verliest. Het behoeft daarom geen 

 verwondering te baren, dat er een groot aantal variëteiten of vor- 

 men bestaat. Volgens De Bie onderscheidt men op Java vroegrijpe, 

 taks i^endjah, t. Iiawara, die binnen 5 maanden oogstbaar zijn en 

 t. dalem. t. leiiir, die een langeren tijd behoeven. In het algemeen 

 produceeren de laatrijpende de grootste knollen. Verder vindt men 

 verschillen in de grootte en den vorm der bladeren(?j en knollen 

 en in de kleur der stelen en nerven. 



Uit het groote aantal bespreekt de Bie een 5-tal en Rumphius 

 geeft een beschrijving van 8 verschillende variëteiten. Of die alle 

 tot de hier behandelde botanische soort behooren, is zonder een 

 uitvoerig, plaatselijk onderzoek, niet met beslistheid te zeggen en 

 wat betreft de variëteiten bij De Bie genoemd, van deze is 

 het waarschijnlijk, dat daaronder vormen loopen van Xantho- 

 soma. 



Xanthosoma violaceum, Sc/wtt. 

 Volksnamen. Mal. Soend. Jav : Kimpocl. 

 Bij de behandeling van Colocasia antiquorum, Sc/wtt. zegt De 

 Bie (Inl. Landb. 1 — 108j, dat men in sommige streken onder- 

 Taies-Kimpoei. scheid maakt tusschen talés en kimpoel; onder kimpocl zou 

 men dan de vormen verstaan, die niet zulke groote knollen krijgen 

 en op droge gronden worden aangeplant. 



Twee kimpoel-varieteiten, door mij uitgeplant, werden gedeter- 

 mineerd als Xanthosoma violaceum, Sc/wtt. en aanvankelijk was 

 ik daarom geneigd aan te nemen, dat de kimpoel-varieteiten allen 

 beantwoorden aan laatstgenoemden botanischen naam. Het ver- 

 schil tusschen de uitgeplante kimpoel en tal«^s was onmiddellijk 

 te zien aan het blad: bij Xanthosoma is de bladsteel ingeplant 



