162 32. BROMELIACEAE. 



ook alleen gebruikt uitspruitsels, die te onderscheiden zijn naar 

 de plaats waar zij zijn ontstaan. De kroontjes der vruchten hebben 

 2 tot 5 jaar noodig om het tot rijpe vrucht te brengen, de uit- 

 spruitsels aan den stengel onder de vrucht ca 18 maanden en 

 worteluitloopers ruim een jaar. iVlen houde in het oog, dat deze 

 opgave slechts relatieve waarde bezit, daar de groeiduur wordt 

 beinvloed door bodem, klimaat en bijkomende omstandigheden. 



Fi.intwijdtc. Bij vaststelling van den afstand, waarop geplant moet worden, 

 heeft men te rade te gaan met het aanmerkelijk verschil in grootte 

 der talrijke verscheidenheden. Volgens Wigman plant men ge- 

 woonlijk op 3 voet, of als men rijencultuur nuttig acht, de rijen 

 op S'/a a 4 voet en in de rijen op 2 a 2'/2 voet. In het Buiten- 

 zorgsche, op het land Tjiomas, plant men de nanas bogor en 

 nanas noenggal in rijen op 5 voet afstand van elkaar en in de 

 rijen op 1 vt. In Kendal (Res. Semarang), heeft men, volgens 

 Teysmannia 1908 bl. 271, nu eens een ruimte van 12 voet tus- 

 schen de rijen, dan weer nagenoeg geen tusschenruimte ; in het 

 eerste geval teelt men tusschen de rijen cassave, katjang, enz. Te 

 Singapore plant men de ananas gewoonlijk op de heuvels in de 

 stijve, zware kleigronden, die overal op het eiland voorkomen. 

 Veelal zijn het verlaten peper- en gambirtuinen, bedekt met laag 

 struikgewas, dat verbrand wordt, waarna de grond dadelijk wordt 

 omgewerkt. Gewoonlijk zijn die gronden zeer arm, doch zoolang 

 zij behoorlijk schoon van onkruid en open worden gehouden, 

 groeien de planten daarin vrij goed. De Chineezen planten 

 de ananassen in rijen op 2'/^ a 3 voet van elkaar, terwijl een 

 pad van ongeveer 4 voet tusschen de rijen loopt, de Boegineezen 

 op ongeveer den zelfden afstand, doch zonder het breede pad 

 tusschen de rijen. Het best acht Ridley te planten in rijen op 2'/2 

 vt. en tusschen iedere 3 of 4 rijen een pad van 5 vt (Straits 

 Bulletin 1904 bl. 1). 

 Invloed Het klimaat is volgens Wigman op de kwaliteit der vruchten 



van grooten invloed. Voor de vruchtzetting heeft plaats gehad en 

 ook kort daarna, is veel regen voor de plant gewenscht, doch geur 

 en smaak ontwikkelen zich minder voordeelig, als de rijpende 

 vrucht te veel beregend wordt. 



Onderhoud. Dc plaut is zccr dankbaar voor goede verzorging. Ook acht 

 Wigman het wenschelijk dat de worteluitloopers, die ontstaan voor 

 de vrucht rijp is, worden afgesneden en dat een bemesting wordt 

 toegepast, zoodra de plantjes hebben wortel gemaakt en krachtig 

 beginnen te groeien. 



indien van worteluitloopers is uitgegaan, krijgt men vruchten 

 ongeveer een jaar na het planten. Niet alle planten echter zetten 

 vrucht en het is, volgens Wigman, volstrekt niet zeldzaam, dat van 

 goed aangelegde en onderhouden aanplantingen slechts de helft 

 vrucht draagt. Verwerpelijk acht Wigman de planten na den oogst 

 te laten staan en de worteluitloopers te laten doorgroeien, omdat 

 men dan slechts weinig en bovendien inferieure vruchten zou ver- 

 krijgen Hij zou wenschen na den oogst den aanplant te rooien 

 en na bemesten en degelijke grondbewerking opnieuw te planten. 

 Dit geschiedt intusschen nergens. Op Tjiomas wordt de afgcoog- 

 ste plant uit den grond gestoken, waardoor de worteluitloopers 



