ANANAS. 165 



Nog moet hierbij worden opgemertct, dat het bereiden van 

 vezels uit dergelijke bladeren langs den natten weg doormiddel 

 van roten, zooals door Rumphius aangegeven, in de praktijk geen 

 gunstige resultaten oplevert: de vezels verkleuren gemakkelijk en 

 boeten hun voornaamste deugden als sterkte en glans in. 



De jonge vrucht is een zeer veel gebruikt inlandsche genees- vruchten, 

 middel; liet is een sterk werkend diureticum. Rumphius zegt, dat jonge vruchten, 

 het sap uit de jonge vrucht in kleine hoeveelheid aan kinderen 

 wordt ingegeven als wormdrijvend middel en voorts dient als 

 abortiefmiddel . 



De rijpe vrucht wordt, zooals bekend, als ooft zeer gewaar- conserven. 

 deerd, ook gekookt gegeten en op allerhande wijzen met suiker 

 geconserveerd. Een zeer belangrijke handel, waaraan Ned. In- 

 dië echter niet deelneemt, wordt gedreven in de met water, 

 ananassap of stroop geconserveerde geheele of klein gesneden 

 vruchten. Natuurlijk is herhaaldelijk de mogelijkheid overwogen, 

 om ook hier deze industrie in te voeren, in Teysmannia 1892 

 bl. 21 besprak van Maanen de zich voordoende moeilijkheden 

 om aan de noodige vruchten te komen en het conserf, eenmaal 

 gereed, op de markt ingevoerd te krijgen. In hetzelfde tijdschrift, 

 1908 bl. 265, publiceerde de Kruijff een zeer belangrijke studie 

 over hetzelfde vraagstuk. Slechts op drie plaatsen op Java ko- 

 men uitgebreide ananas-aanplantingen voor en wel— zegt hij— in de 

 omstreken van Buitenzorg, in die van Tjibatoe en in de Afd. 

 Kendal (Res. Semarang). De vruchten van al deze aanplantingen 

 vinden thans hun bestemming en zoo een conservenfabrikant op- 

 treedt als afnemer in het groot, zullen de prijzen belangrijk 

 moeten stijgen, tenzij de aanplantingen aanzienlijk worden uit- 

 gebreid. De aanleg van nieuwe aanplantingen in de buurt van 

 Buitenzorg is vrij wel buitengesloten en de mogelijkheid tot uit- 

 breiden in Kendal is onzeker. De ligging van Tjibatoe maakt die 

 plaats ongeschikt voor een fabriek, die groote hoeveelheden van 

 een product van betrekkelijk geringe waarde heeft af te voeren. 

 Hoewel Kendal dus nog het eerst in aanmerking zou komen, is 

 ook daar volgens de Kruijff voorshands aan het oprichten van 

 een fabriek niet te denken, omdat eerst door proeven op uitgebreide 

 schaal zou moeten worden uitgemaakt of de daar beschikbare 

 gronden voor de ananasteelt geschikt zijn. 



De Kruijff stelde ook een onderzoek in naar de geschiktheid 

 van verschillende ananas-soorten om te worden geconserveerd. 

 De Buitenzorgsche nanas noenggal zou daartoe mogelijk bruik- 

 baar zijn. Zij is kleiner, maar veel geuriger dan de op Singapore 

 gebruikte, doch dit deed bij de Kruijff de vraag rijzen of zij juist 

 door die geurigheid wel in den smaak zou vallen van den aan 

 de Singapore-varieteit gewenden kooper. Hiervoor zou echter m.i. 

 geen vrees behoeven te worden gekoesterd, daar de snelle voor- 

 uitgang van de ananasindustrie op Hawai blijkens Dipl. & Cons. 

 Reports No, 3979 bl. 14 (1906/7) te danken is juist aan de geu- 

 righeid der ananas, die zoozeer gewaardeerd werd, dat het product 

 van Hawai den dubbelen prijs kon bedingen van de Singapore- 

 ananas. 



De ananas van Tjibatoe werd voor conserveeringsdoeleinden 



