PHORMIUM — DRACAENA. 175 



van deze bladeren wordt bereid en voegt daar o. m. aan toe, 

 dat van de bladen, na met kalkwater te zijn uitgetrokken, een 

 soort van gebak wordt gemaakt, terwijl zij ook worden gebruikt 

 tot wassching van het hoofdhaar, daar zij den haargroei zouden 

 bevorderen. Mevr. Kloppenburg vermeldt het gebruik tegen hoest 

 en als haargroeimiddel, doch teekent een plant af, die waar- 

 schijnlijk geen aloë is. Daar de naam lidah boewaja niet karak- 

 teristiek is, is het zeer wel mogelijk dat het gebruik den naam 

 is gevolgd, dus dat ook andere liliaceae of zelfs amaryllidaceae 

 voor hetzelfde doel worden gebezigd. 



In het Museum. 



.Mus. No. 6263 DyVzJfl/rz oraft — Aloë — Pasar Batavia. 



AUium, spec. div. Uien, prei, look, enz. '). 



Cordyline terminalis, A'/zn///. (C a 1 o d r a c o n J a c q u i n i i, 

 Planch., C. terminal is, /^wn^/z, D ra cae na ferrea, L^. 



De Terminalis domesticaalba, die volgens Miquel over- 

 eenkomt met de hier behandelde, beschrijft Rumphius (lV-80) als 

 een 8 a 9 voet hoogen struik, met weinige rechte takken, nauwe- 

 lijks een arm dik. Deze wordt als sieraad in de hoven geplant 

 en gebruikt om in de boschtuinen de grenzen aan te geven. 



De witte, zoet smakende wortels zijn gebruikelijk in de medi- worteis. 

 cijnen tegen allerlei buikloop. De bladeren, wat gewreven en Bladeren, 

 boven het vuur warm gemaakt, legt men op de venijnige steken 

 van den Ikan swangi (Rumph.). 



Rumphius noemt verder nog een wilde witte soort, met de 

 voorgaande overeenkomende, en verder een bruine, wildgroeiende 

 (Terminalis rubra, Rumph.). De onzekerheid omtrent de soortbena- 

 mingen van Cordyline en Dracaena belet echter vooralsnog vast 

 te stellen, welke soorten bedoeld zijn. Als inlandsche namen van 

 al deze soorten, die in gebruik ongeveer overeenkomen, geeft 

 Rumphius op: op Java: Andong — kmh : Wèloega, Weroesifin, 

 Wersingan — Banóa : Sombok — Ternaie: Ngasi. De wilde, witte 

 soort heet op Ceram : Sole. 



In Koorders' Excursionsflora wordt als Soendasche naam voor 

 Cordyline terminalis, /Cwn//? opgegeven: Handjoewang beureum, 

 en Hasskarl (Het Nut No. 9) vermeldi Andong beureum. Van dezen 

 laatsten is het bericht afkomstig, dat de jonge bladeren gekookt 

 bij de rijst worden gegeten bij een bedorven maag en om eetlust 

 op te wekken. 



Dracaena angustifolia, Roxb. (Cordyline R u m p h i i, 



Hook.) 



Volksnamen. Mal: Soedji — Amb: Pëndoesta oetan. 

 Boomheester, de Terminalis angustifolia van Rumphius 

 (IV-81), volgens dezen wildgroeiend in het kreupelbosch, in verla- 

 ten tuinen en op het strand. Een afkooksel van de witte wortels worteis. 



'). Deze gewassen zijn alleen bloeiend te determineeren, doch bloeien 

 helaas in het vochtige klimaat van West-Java zeer zelden. Ik hoop deze 

 planten in een der volgende deelen te kunnen behandelen. 



