AGAVE. 185 



leveren. Verreweii; de belangrijkste daarvan is de reeds genoemde 

 Agave fourcroydes, Lcmaire (A. elonqata, Jacobi, A. ixtli, 

 Kanv, A. rigida, MUL var. elongata en var. longifolia). 



Deze, in het Spaansch als Henequcn, in het Duitsch als Weissei 

 Sisal aangeduide plant, wordt op Java niet als vezelplant ge- 

 teeld; zij is de eenige die in Yucatan voor den uitvoer van 

 vezels in 'het groot wordt gecultiveerd. Op de markten van 

 Amerika en Europa wordt de vezel gewoonlijk sisal genoemd of 

 Yucatan sisal en meer dan QO"/,, van wat aan de markt komt 

 onder den naam van sisal is afkomstig van deze soort. 



Op Java heeft men gemeend, dat de daar geteelde sisal met de 

 hier genoemde identiek was, doch deze dwaling kwam tijdens 

 het in 1911 gehouden Vezelcongres aan het licht. 



Dat Agave fourcroydes, Lemaire, die thuis behoort in een droog, 

 heet klimaat en op een lossen doorlatenden kalkgrond, op Java 

 met succes zou zijn aan te planten, acht Van Iterson (Vezelcultuur- 

 45) niet waarschijnlijk, terwijl ook de vezel in kwaliteit zou ten 

 achterstaan bij die der beide op Java geteelde soorten. 



Nog minder waarschijnlijk is het, dat de in het subtropische, 

 uiterst droge klimaat (25—50 cM. regenval per jaar, ongelijkma- 

 tig verdeeld en veelal in den vorm van zware buien neerkomend) 

 van Noord Mexico, op de kalkgebergten thuisbehoorende Agaves, 

 die de Ixtlc de Lechugiiilla leveren, voor de cultuur in Indië 

 van belang kunnen worden en zij zouden hier dan ook voor- 

 bij worden gegaan, ware het niet dat er vezelmonsters van in 

 het Museum aanwezig zijn. Deze vezel wordt buiten het land 

 harer oorsprong in de eerste plaats gebruikt voor borstels en be- 

 zems en indien men ze zorgvuldig verft en glanst, zijn zij van 

 paardenhaar slechts bij nauwkeurig onderzoek te onderscheiden. 

 De leveranciers dezer vezel zijn de planten, aangeduid als: Agave 

 heteracantha, Zucc, A. lophantlia, Schiede, A. iinivittata, Haw. en 

 waarschijnlijk met nog meer namen. In Engeland staat zij bekend 

 als Mexican fibre of Ixtlefibre; in Frankrijk als Crin de Tampico ; in 

 Amerika als Tampico licmp, fibre of grass. In Duitschland en Hol- 

 land maakt men onderscheid tusschen Jamauve en Tulavezel; de 

 eerste heet afkomstig te zijn van Agave Funkiana, Koch & Bouché. 

 (A. heteracantha, Zucc), de laatste van Agave lecheguilla, Ton. 

 Mogelijk geven deze handelsnamen alleen kwaliteitskenmerken 

 aan : op de Mexicaansche markt noemt men Ixtle de Jamauve (naar 

 de stad van dien naam) de beste kwaliteit, die meestentijds langer 

 is dan 50 cM.; de kortere heet daar Ixtle de Tula (naar een andere 

 marktplaats). 



Ixtle leveren ook de twee kleine Agaves uit Noord-Mexico, 

 die de wetenschappelijke namen dragen van Agave falcata, En- 

 gelm. en A. striata Zucc. De vezel daarvan komt in den handel 

 voor onder den algemeenen naam van Ixtle en ook dAs Espadin . 



Voorts zijn er nog zeer vele Ixtle soorten, ook die niet afkomstig 

 zijn uit de familie der Amaryllidaceae, te veel en te onzeker jom 

 te vermelden. V^^ie daarin belang stelt leze de studie van Endlich, 

 Beihefte zum Tropenpflanzer 1908 No. 5 bl. 221 (vertaald o. m. in 

 het Tijdsch. v. Nijverheid en Landb. in N. 1. dl. 78 bl. 271). Al- 

 leen moet hier nog met een enkel woord worden gewezen op 



