192 44. IRIDACEAE — 45. MUSACEAE. 



Saffraan wordt vaak, doch in verband met de hooge waarde 

 alleen in kleine hoeveelheid, aangetroffen bij de grootere 

 medicynverkoopers op Java. De eenige maal dat ik mij van de 

 herkomst kon overtuigen, bleek het Spaansch product te zijn. 

 Vorderman (Geneesmiddelen 1) zegt dat het wordt aangevoerd 

 uit Bombay. Het wordt geacht bloedzuiverend te zijn en komt 

 voor in middelen om de maandelijksche zuivering te bevorderen. 

 Voorts wordt volgens Van der Burg (de Voeding in N.1.) saffraan 

 op Java door de Arabieren gebruikt als kleurmiddel voor geleien e.d. 



In het Museum. 



Mus. No. 6099 Saffraan, zooals te Batavia verkrijgbaar in den inland- 

 schen medicynhandel. 



Belamcanda chinensis, Leman. (B. punctata, Moench., 

 Pardan thus chinensis, Ker.).' 



Volksnamen. Jav: Sëmprit — AU. Minah: Karimëngo koelo, 

 Katna, Kétëp, Kiris. 

 Opgericht kruid, '/a M. hoog, op Ambon overal op de begraaf- 

 plaatsen groeiend en op Java ook verwilderd in de graswilder- 

 nissen tot hoog in het gebergte. In zijn Minahassa (bl. 313) 

 Wortelstok, zegt Koordcrs, dat de wortelstok een hooggeschatte medicijn is. 

 Van der Burg (Geneesheer UI bl. 127) meldt dat hij purgeerende 

 eigenschappen bezit en dat in Mandailing (Sumatra) pas bevallen 

 vrouwen den wortel bij haar sirih kauwen. 

 Bladeren. Dr. Boorsuia dccldc mij mede te Batavia te hebben vernomen 

 dat het kruid, met adas-poelasari gestampt, als bobori op de 

 lendenen wordt gebruikt bij lumbago. 



Eleutherine plicata, Herb. (S i sy r i n c h i u m latifo- 



1 i u m, Sw.) 



Volksnamen. Jav: Brambang sabrang, Loeloean sapi, Tëki 



sabrang. 

 Opgericht kruid, '/2 ^- hoog, ingevoerd uit tropisch Amerika, 

 Bollen. in tuinen gecultiveerd. De bolletjes worden gebruikt als diure- 



ticum, purgans en als braakmiddel. (Aanteekening Scheffer in 

 Hasskari's Nut.) Te Batavia werd aan Boorsma medegedeeld, dat 

 de geroosterde bollen of het uit de bollen geperste sap dient 

 als geneesmiddel tegen geelzucht en vrouwenziekte: te Semarang, 

 dat zij, met adas-poelasari gestampt, worden gebruikt tegen bloed- 

 diarrhee, het sap inwendig, de ampas uttwendig als tapel. De 

 bladeren, fijngewreven met vele andere ingrediënten, zouden vol- 

 gens Filet (No. 1088) aan kraamvrouwen te drinken worden gegeven. 



In het Museum. 



Mus. No. 6387 Tcki sabrang— Pasar Batavia. 



45. MUSACEAE. 



Musa (acuminata, ColL? ') 



Volksnamen. Was-pisang — op Java: Pisang karet, P.kolè. 

 In zijn beroemd werk Java (2e uitgave 1853 bl. 339) schreef, 

 Junghuhn over de was-pisang ongeveer het volgende: 



') Volgens Koorders' Excursionsflora is Tjaoe kolè — N[. nciimiiiafa, 

 Coll.; Schumann's monographie geeft hieromtrent geen licht. 



Bladeren. 



