MUSA. 199 



ment of Agriciilture, Bombay Presidency, dat vruchtelooze po- 

 gingen waren aangewend om afzet voor het meel te vinden. 

 Producenten boden aan te leveren een meel, dat volgens het 

 onderzoek van zeer goede kwaliteit was, doch afnemers waren 

 er niet voor te vinden. Het meel verschilt te eenenmale van 

 andere meelsoorten en laat zich niet zelfstandig bakken. 



Er zijn streken in de wereld, waar uit pisangvruchten ciders, cider, wijn. 

 wijn en zelfs champagne wordt gemaakt. Een alcoholische drank 

 kan worden verkregen, door de rijpe vruchten met water fijn te 

 wrijven, het vocht een nacht over te laten staan en dan te 

 bottelen. Na een week zou dan de drank drinkbaar zijn. 

 Ook maakt men er azijn van die, vermoedelijk met dezelfde Azijn, 

 overdrijving, waarmede alles wat de pisang betreft wordt aange- 

 prezen, het nee plus ultra op het gebied van azijn wordt genoemd. 

 De literatuur over deze onderwerpen is onuitputtelijk. Voor een 

 degelijk systematisch overzicht raadplege men Beihefte zum 

 Tropenpflanzer 1911 bl. 283 (Die Banane und ihre Verwertung- 

 Zagorodosky). 



Azijn — hierbij moet nog een oogenblik worden stilgestaan — 

 wordt (werd) ook hier gemaakt, voornamelijk van de rijpe vruchten 

 van pisang ört/oc. (Hassk., Het Nut No. 747). Dit geschiedt volgens 

 Mevr, Kloppenburg door het sap uit de vrucht te kneden, daarbij 

 wat suiker te voegen en het dan gedurende een maand aan zich 

 zelf over te laten. 



Deze als ooft weinig gezochte p/sano-öa/o^ — het vleesch is zeer Medicinaal, 

 zoet, doch de overvloedige pitten maken het bezwaarlijk te genie- 

 ten—is, wat nuttigheid betreft, lang niet de minste onder haar 

 zusteren. De vruchten noemt Vorderman onder de officineele 

 medicijnen der inlanders. (Geneesmiddelen 11 No. 270). Van der 

 Burg (Geneesheer 111 bl. 254) zegt daarvan, dat de onrijpe vrucht, 

 geroosterd of gebrand wordt gebruikt tegen diarrhee. In den regel 

 neemt men een rijpe, een onrijpe en een geroosterde onrijpe vrucht: 

 het daaruit geperste sap wordt gedronken. Dit middel, zegt van der 

 Burg, heeft een zeer groote en algemeene beroemdheid en het 

 geeft wel eens goede resultaten bij chronische darmcatarrh. Ook 

 bezigt men het sap of een afkooksel der vrucht inwendig bij 

 verschillende bloedingen. 



Het merg van de zaden van pisang batoe, zegt Rumphius (V- zaden. 

 135), gewreven met de schors van toeri en dit vocht gedronken, 

 geneest den brand in de keel. 



Variëteiten. In „Pflanzenreich'' (1900) beschrijft Schumann 42 variëteiten, 

 botanische soorten van Musa, waarvan een is de Musa paradisiaca, 

 L, waaronder alle in Ned. Indië om haar vruchten gekweekte pisang- 

 soorten, ook de pisang batoe, te brengen zijn. Ook andere botani- 

 sche soorten, als de dwergachtige Musa Cavendishii, Lanib. 

 (M. chinensis, Swect.), Soend : Pisang badak, leveren eetbare vruch- 

 ten (zelfs in het groot-bedrijf), doch deze schijnt hier meer als sieraad 

 gecultiveerd te worden, hoewel de vrucht smakelijk is. Daarte- 

 genover staat dat er wilde soorten zijn, als Musa acuminata, 

 Coll, de Musa siminarum of Apen-pisang van Rumphius (V- 

 138), waarvan R. nadrukkelijk zegt, dat de volkomen rijpe, zaad- 

 looze vruchten eetbaar zijn, doch als practische regel kan worden 



