216 4ü. ZINÜIBIÏRACEAE. 



(V-175) als dun, wit en week, niet specerijaclitii^ en slechts 

 een weinig riekend. De Clercq (No. 1740) deelt mede, dat de bollen 

 wel worden gegeten na te zijn gepoft in lieete ascli. 



Rumphius vermeldt geen ander nut, dan dat het ondereind van 

 stengel. den steel wordt gekauwd en het sap toegepast op gezwollen aman- 

 delen of andere zwellingen aan den hals. Ook kookt men de ge- 

 kneusde stelen in water en gorgelt daarmede warm. 

 °''°"n-fnfJr''"'' Volgeus Kcvj Bulletin 1912 bl. 373 is de stengel een eerste 

 klasse materiaal voor het bereiden van papier, nog sterker dan 

 het beste manila hennep-papier. Het vezel-gehalte van de stengels 

 van Hedychium coronarium en aanverwante soorten bedraagt 43'V() 

 van het droog gewicht en zij leveren na breken in een molen en 

 koken met 5"/o soda onder 3 a 5 atmosferen druk 60"/o van het 

 oorspronkelijk gewicht aan halfstof, die een buitengewoon perka- 

 mentachtig papier oplevert, dat geen vet doorlaat en inkt aan- 

 neemt zonder gelijmd te zijn. De pulp is gemakkelijk te bewerken 

 en te bleeken. 



In het Museum. 

 Mus. No. 7054 Wortelstok van Gandasoli poef ih — Biütenzorg. 



Kaempferia Galanga, L. 



Volksnamen. Mal. Jav: Këntjoer — Soend: TJikoer. 



Cultuur. De Soncorus beschrijft Rumphius (V-173) als een laag kruid, 



op Java veelvuldig gekweekt. In zwarten, muilen grond geplant, 

 beslaan de stoelen in korten tijd een groote plaats. In de droge 

 maanden verliezen zij hun blad en dan moeten de rhizomen noo- 

 dig worden uitgegraven, daar zij anders, na verjonging, vergaan. 

 Këntjoer put den grond sterk uit. 



Rhizooin. De rhizomen zijn sappig, broos en wit, hun geur is onaangenaam, 



zeer sterk en specerijachtig, de ruimte vervullend waarin zij be- 

 handeld worden en 't hoofd bezwarend. De Maleische en Javaan- 

 sche vrouwen houden dezen wortel in groote achting en zijn zoo 

 afkeerig niet van den sterken geur; zij gebruiken ze nevens andere 

 tëmoesoorten schier bij alle medicijnen, die matig verwarmen 

 moeten, inzonderheid uitwendig tegen buikpijn. Tegen zwerende 

 ooren wrijft men den verschen wortel met een weinig muskaat- 

 noot, perst uit en druppelt het vocht lauw in de ooren (Rumph.). 

 Thans wordt de këntjoer in de eerste plaats gebruikt als krui- 

 derij bij de bereiding van vele spijzen, pas in de tweede 

 plaats als geneesmiddel. Vorderman noemt het rhizoom als No. 

 243 in Geneesmiddelen II. Volgens De Bie (Inl. Landb. 11-18) wordt 

 het gebruikt als smeersel tegen gezwellen en spierrheumatiek, 

 volgens Mevr. Kloppenburg gemengd met rijstmeel uitwendig om 

 het zweet te drijven en het uitgeperste sap tegen hoest. 



Acth. olie. Van Romburgh scheidde uit de rhizomen een aetherische olie 

 af, onder welker bestanddeelen een hoofdrol speelt, een fraai 

 gekristalliseerd lichaam (paramethoxykaneelzure aethylester). Hij 

 beschouwt deze olie als van geringe beteekenis voor de prak- 

 tijk (Teysmannia 1902 bl. 561). Zij wordt in Midden-Sumatra 

 als geurige olie gewonnen, als tenminste de door v. Hasselt (in 

 Veth, Sumatra-expeditie 11-346) als tjakoewc aangeduide plant 

 inderdaad K. Galanga is, gelijk mij verzekerd werd. 



