218 46. ZINGIBERACEAE. 



Te Batavia wordt de inoederknol gebruikt in bëdak, in djëdja- 

 moe's (ook in die welke aan kraamvrouwen wordt gegeven) en 

 niet gember, peper en javaansche suiker om eetlust op te wekken. 



In het Museum. 



Mus. No. 6373 Kaempferia rotunda L—Tëmoe poctri op formol— Batavia. 



Kaempferia undiilata, T. & B. 



Volksnamen. Mal: (Batav.) Koentji mcnir, K. pëpét — }av: 

 Koentji pc pet. 



Vorderman deelt mede, dat te Djocja en te Batavia onder den 

 naam van koentji pëpët kleine knalletjes bij de inlandsche medicijn- 

 verkoopers in voorraad zijn (Geneesmiddelen II — 257). Mevr. 

 Kloppenburg zegt daarvan: de waterachtige knolletjes zijn de 

 medicijn niet, doch worden erbij gebruikt om het lichaam te ver- 

 koelen. De geneeskracht zit in de hoofdworteltjes, die een aroma- 

 tischen smaak hebben. De werking is samentrekkend en ver- 

 koelend: zij worden gebruikt, vermengd met andere kruiden, tegen 

 dysenterie en buikloop. 



Onder No. 256 noemt Vorderman de rhizomen van een andere 

 Kaempferia (K. rotunda, L var.), die te Soemenap, Soerabaja en 

 Bagelen onder denzelfden naam door hem worden aangetroffen. 

 Ook ik hoorde wel te Batavia de Kaempferia rotunda, L = Te- 

 moe poetri, aanduiden als de eigenlijke koentji pëpët en ook van 

 Java ontving ik die eenige malen onder dien naam. 



In den medicijnhandel te Batavia verkrijgt men als koentji pë- 

 pët, in den regel kleine worteltjes in uitgedroogden toestand. Dit 

 is de bèk boen, ook wel bak tong, der Chineesche apotheken, 

 aangevoerd uit China en uit Japan. Deze chineesche namen dui- 

 den op een asparagus-soort, doch het is niet waarschijnlijk dat 

 het die is, bedoeld op bl. 176, aangezien de wortels daarvan wel 

 hetzelfde fatsoen hebben, doch veel grooter zijn. 



In het Museum. 



Mus. No. 6380 Kaempferia undulata, T. & fi. — Koentji pepët op formol — 

 Batavia. 

 „ 6418 Asparagus, spec. (?)— Koentji pepet (Bak tong) \ngc- 

 voerd uit Oost-Azië. 



Costiis speciosus, Smith. 



Volksnamen. Mal : Tawar-iawar, Tocboe-toeboe (Molukken) 

 — Soend: Patjing—jav: Patjing—jQrnnia: Oega-oega . 

 Op Java komen van Costus speciosus, Smith voor: de forma 

 genuina en de var. sericea, BI., de eerste met groote bloemen in 

 de laagvlakte, de laatste in de bovenlanden. De forma genuina 

 vindt men bij Rumphius niet beschreven, wel de var. hirsuta, Bl. 

 onder den naam van Spiralis hirsuta (VI- 143). Hetgeen R. 

 daaromtrent mededeelt past echter zonder twijfel in hoofdzaak ook 

 op de andere vormen. Hij beschrijft deze plant als een kruid, 6 a 7 

 voet hoog, in het wild groeiend en in tuinen geplant op schaduw- 

 rijke plaatsen. 

 Rhizoom. Het rhizoom is wat dikker en weeker dan van Alpinia Galanga, 



met een donker velletje, van binnen wit. zonder eenige scherpte 

 maar met een reuk als gist. Volgens Mevr. Kloppenburgh is het 



