KAEMPFERIA- ALPINIA. 219 



bij de Javanen in gebruik als middel tegen syphilis en volgens 

 Filet (No. 3247) als kraamzuiverend middel. 



Het sap, geperst uit de jonge stengels of beter nog uit het wa- stenseis. 

 terige merg van de oude stengels, wordt op ontstoken oogen ge- 

 streken en de jonge stengels en bladeren, tezamen tot een pap Bladeren, 

 gewreven, worden op het hoofd gesmeerd tegen het uitvallen van 

 het haar. Ook wordt die pap als haargroeimiddel op kale plekken 

 gebezigd en na een paar uur afgewasschen. 



De jonge, malsche spruiten, gekookt met klappermelk, vormen 

 een goede groente (Rumph.). 



Als tweede soort van Spiralis, S p. laevis, die alleen bekend 

 is van Ambon en uit Rumphius' beschrijving, en waaraan de naam 

 is gegeven van Costus speciosus, var. glabra K. Schiim., beschrijft 

 R. een echt wild Wenteltrapkriiid, waarvan de stengel van onderen 

 verhout is. Hoewel die houtlaag zeer dun is, is zij desniettemin 

 zeer hard. Dit hout, met water op een steen gewreven, noemt R. 

 een middel „om den brand bij hooge koorts te blusschen en te 

 doen zweeten". Boven dit hout ligt een dun velletje, den stengel oaoen mko. 

 als een scheede omgevend, van buiten ruig, van binnen glad en 

 glimmend. Dit gebruikten mannen en vrouwen van gemengden 

 bloede om er strootjes van te maken, dewijl het bij het verbran- 

 den reukeloos is (Rumph.). 



In het Museum. 

 Mus. No. 6130 Costus speciosus, Sinitli — Ocbi pafjing— Batavia. 



Alpinia Galanga, Sw. 



Volksnamen. Mal : Langkoewas — Soend : Ladja — Jav : Laos. 



Galanga major, zegt Rumpiiius (V-143), is een kruid, 7 a 8 

 voet hoog, waarvan men twee soorten heeft van eenerlei grootte 

 en gedaante, n.1. een roode en een witte. De wortelstok van de 

 roode is bekleed met dunne, bruine vellen, die van de witte is 

 bleek. De kleur inwendig is van beide wit, de reuk specerijach- 

 tig, de smaak scherp en heet en op de tong bijtend. Wegens 

 hun grove vezels zijn de wortelstokken moeilijk door te snijden. 

 Bij drogen besterven beide soorten van binnen grauwachtig. 

 Deze wortel maakt een vasten stoel van een el of twee voeten 

 breed (Rumph.). 



De cultuur is zeer gemakkelijk, aldus Van Romburgh in zijn cmtuur. 

 Aanteekeningen (bl. 8). Men zet slechts stukken van den wor- 

 telstok met een oog er aan in den grond. Een vochtige bodem 

 en warme vochtige lucht zijn gewenschte factoren voor een goede 

 ontwikkeling. 



Volgens De Bie (Inl. Landbouw 11-20) wordt langkoewas ver- 

 bouwd op open tegalans. De grond wordt eens of meermalen 

 behakt om hem los te maken en meestal worden er greppels 

 aangelegd om het regenwater af te voeren, omdat zich in dras- 

 sige gronden de wortelstok niet kan ontwikkelen. Als plantma- 

 teriaal bezigt men stukken van een wortelstok, bestaande uit 2 

 of 3 geledingen, die worden uitgezet in rijen van 2 — 3 voet 

 ouderlingen afstand, bij een plantwijdte van 1 — 2 voet in de rij. 

 Men laat het gewas gewoonlijk niet ouder worden dan 2'l2 



