222 46. ZINGIBERACEAE. 



grond onder bijvoeging van mest, drie voet uit elkaar. De groei 

 is dan zeer welig en van middelmatig ontwikkelde planten 

 werd na een groeiduur van 8 maanden te Buitenzorg reeds 

 4; 1 KG. rhizoom en 35 K. G. blad geoogst. Laat men de planten 

 langer staan, dan is de ontwikkeling enorm en bedraagt de dia- 

 meter van een stoel niet zelden 1 M. in 1900 konden van 'z, are 

 212';2 KG. versche rhizomen worden gewonnen. 



Rhizoom. Den verschen wortel, die naar kèntjoer riekt, kauwen deAm- 

 bonneezen met pinang, als zij op hun bruiloften heele nachten 

 lang moeten zingen, om een gladde keel en heldere stemtekrijgen 

 (Rumph). 



Volgens mededeeling van Dr. Boorsma te Buitenzorg, wordt 

 daar het rhizoom gestampt en als lauwe pap op zweren gebezigd. 

 Ook komt het met andere ingrediënten voor in parëm. 



Aeth-oiic. Van Romburgh bereidde uit de rhizomen een aangenaam rie- 

 kende aetherische olie, die bij matige temperatuur grootendeels 

 vast wordt. Die olie bestaat in hoofdzaak uit kaneelzuren methyl- 

 ester met terpenen in kleine hoeveelheid en is van Java wel in 

 kleine hoeveelheden in den handel gebracht onder den naam van 

 "essence d'Amali". 



Bladeren. Uit de bladeren bereidde Van R. insgelijks een aetherische olie, 

 rijk aan genoemden ester, doch meer terpeen bevattend dan de 

 olie uit het rhizoom. De Jong verkreeg uit de bladeren 0.16% 

 aeth. olie van een s.g. bij 26° van 1 .03. Het verzeepingsgetal was 

 282.8. in die olie werd door hem de aanwezigheid aangetoond 

 van allokaneelzuur, dat niet gevonden werd in de wortelolie (Jaar- 

 boek Dept. L. N. & H. 1911 bl. 48). 



Vruchten. De ovcrige berichten van Rumphius betreffen het gebruik der 

 vruchten. De vruchtschalen zouden door de vrouwen in water 

 worden gewreven om daarmede de kleeren en haren te wasschen, 

 om dezelven een sterken geur te geven, die haar aangenaam is. 

 Volgens mededeeling van Dr. Boorsma worden op West-Java 

 de vruchten met zout gegeten. Echter worden zij ook wel rijp en 

 onrijp, met een weinig zout gedroogd, gebruikt om er een soort 

 van thee van te zetten. Dat infuus zou als braakmiddel dienen. 

 Rumphius noemt de zaden onlieflijk van smaak. 



In het Museum. 



Mus. No. 6372 Alpinia malaccensis, Roscoc — Laója. goa op formol — 

 Buitenzorg. 

 „ „ 32 Aetherische olie uit de rhizomen — Aeth. Oliefabriek 

 "Odorata" — Tjitjoeroek. 

 o Essence d'Amali (liquide). 

 b „ „ (crystal). 



528 Bladolie van Ladja goa — Agr. Chein. Lab. te Buitenzorg. 

 „ 7043 Vruchten van Ladja goa op formol — Buitenzorg. 



Alpinia uviformis, Horan. (PI agi o s tachy s li te ra- 

 lis, Ridl.7). 



Volksnamen. Mal: AfaA:o£'/ (Mol ukken) — Makass: Katim- 



bang kctjil — Boeg: Maroi, 



De Globba uviformis beschrijft Rumphius (VI — 138) als 



een hoog kruid, in het wild groeiend op vochtige plaatsen aan 



Rhizoom. den voet der bergen. Het rhizoom is zonder specerijachtigen 



