224 46. ZINGIBERACEAE. 



kraamzLiivering. Ook doet men het in het curcuma-bad om 

 vastheid te geven aan de gele kleur (Rumph). 



Vorderman noemt de Banglé in zijn Geneesmiddelen II onder 

 No. 143. Wat verder daaromtrent wordt vermeld is óf ontleend 

 aan Rnmphius, óf onbetrouwbaar door verwarring met lëmpoejan^. 

 Mevr. Kloppenburg deelt niet anders mede, dan dat banglé, tot 

 een papje gestampt, op het hoofd wordt gesmeerd bij hoofdpijn, 

 en Jasper (Geneeskrachtige planten) vermeldt iets dergelijks. Te 

 Batavia werd mij medegedeeld, dat na de bevalling gekneusde 

 banglé op den buik wordt uitgespreid om het inkrimpen te be- 

 vorderen. 



In het Museum. 



Mus. No. 63G2 Zingibcr Cassumunar, /?oa:ö. — Banglé op formol — Bui- 

 tenzorg. 



Zingiber odoriferum, BI. 



Volksnamen. Soend : Bèla katoea, Tongtak. 

 Wildgroeiende Zingibersoort, door Valeton gevonden in het bosch 

 bij Tjibodas (Bulletin XX de l'lnst. bot. de Buitenzorg) en mij 

 ook gebracht van den Salak. Het hart van den stengel zou men 

 in sajoers gebruiken en de op lange stelen staande vruchten, die 

 groote gelijkenis hebben met de pinings (Hornstedtia) worden 

 zoowel oud als jong met zout bij de rijst gegeten. 



In het Museum. 



Mus. No. 8069 Zingiber odoriferum, B/. — Tongtak op formol — Qedeli — 

 Buitenzorg. 



Zingiber officinale, Rosc. 



Volksnamen. Holl: Gember — Mal: Halija — op }^vr: Djae 



— Ternate : Goraka. 



Gember wordt in alle tropische en subtropische landen gecul- 

 tiveerd; zij eischt een vochtig klimaat, veel zonneschijn en een 

 lossen, goed gedraineerden vruchtbaren bodem en kan tot op groote 

 hoogten worden gekweekt (in de Himalaja tot op 5000 vt.). 



In Ned. Indië wordt gember alleen geplant ter voorziening in 

 de plaatselijke behoefte en de cultuur aldaar vindt men als volgt 

 Cultuur, beschreven in Teysmannia 1892 bl. 543. De inlander op Java 

 neemt de uitgeloopen rhizomen, steekt die in den tevoren een 

 weinig omgewerkten grond, aardt aan als de plantjes 15 — 20 cM. 

 hoog zijn en gaat over tot oogsten als de bladeren verdroogd zijn '). 

 Gember wordt alleen in kleine hoeveelheden geplant, zoodat de 

 inlander met de opbrengst bijna altijd tevreden is. De schrij- 

 ver, Baumgarten, acht echter een intensieve cultuur loonend. De 

 beste resultaten verkreeg hij, door in den drogen tijd geulen van 

 0.75 a 1 M. diepte en 0.50 M. breedte te graven, deze geduren- 

 de 2 a 3 maanden open te laten liggen en dan geleidelijk te vullen 



') Onder den naam van Djac mocda wordt echter een groote hoeveel- 

 heid gember ter markt gebracht, waarvan de stengel, die er aan wordt ge- 

 laten, de hier genoemde hoogte niet veel te boven gaat. 



