236 46. ZINGIBERACEAE. 



Nicolaia speciosa, Horan. (Elettaria speciosa, Bi) 

 Volksiianicii. Soeiid: Hondje — Jav. Kètjombranir. 

 In de bovenstruken groeit deze soort spontaan en komt voor 

 in de wildernis, van waar de bevolking de bloemen en vruchten 



Cultuur. inzamelt. In de laaglanden nabij de bevolkingscentra, waar zij 

 schaarsch is, wordt zij aangeplant, maar betrekkelijk weinig en zoo 

 goed als zonder eenige voorbereiding of zorg op ijl beplante 

 gedeelten van de woonerven en soms in klappertuinen. Hondje 

 wordt voortgeplant door stekken of door wortelstokken en draagt 

 in liet tweede jaar bloemen en vrucht. (De Bie, Inl. Landb. Il — 19). 



stonRci. De stengel van deze plant schijnt als vlechtmateriaal te worden 



gebruikt. Jasper en Pirngadie (Vlechtwerk, bl. 38) zeggen dat 

 in de Lampongs de bast van den stengel van de lakanan, lëng- 

 kanang, rëngkanang of poear, in West-Java hondje geheeten, 

 wordt genomen en boven vuur gedroogd, om de lagen, waaruit 

 die bast bestaat, te doen losgaan, is dit geschied, dan worden 

 die strooken opgerold, gedurende twee etmalen geweekt en met 

 een stuk bamboe gladgestreken. Ook in Palembang, zeggen zij, 

 is de lëngkanang als vlechtmateriaal bekend, in Kommering Oeloe 

 wordt de bast gedurende 24 uur in water geweekt en daarna 

 gedroogd. Wil men tot vlechten overgaan, dan worden de lagen 

 geweekt, waardoor zij zich ontplooien en gemakkelijk op de ver- 

 langde breedte tot reepen zijn te snijden. Elders (bl. 39) zeggen 

 dezelfde schrijvers, dat op Banka de bast van de pias (insge- 

 lijks identiek verklaard met de hondje of këtjombrang) als vlecht- 

 materiaal wordt gebruikt. 



Bladeren. Dc jougc CU oudc bladcrcu worden gekookt en leveren een 

 aangename zure groente bij de rijst (Hasskarl, Het Nut, No. 397). 

 Als men ze eet dringt de geur door het geheele lichaam en men 

 ruikt er dagen lang naar. Een goed middel, meent Mevr. Klop- 

 penburg, om een transpiratielucht te maskeeren. 



[iioeincn. Dc blocm, in het Soend: T/o/zzörano- genoemd wanneer zij nog 

 niet, en rombèh wanneer zij wel is ontloken, wordt gebruikt als 

 surrogaat voor tamarinde en de aan ananassen herinnerende 



Vruchten, vruchteu (Soeud : hondje) dienen voor hetzelfde doel en worden 

 ook wel geconfijt (De Bie.) 



Volgens Valeton (Bulletin XX de 1' inst bot. de Buitenzorg) 

 wordt de hondje gecultiveerd in 5 vormen, die naar de kleur der 

 vruchten worden onderscheiden. 



In het Museum. 



Mus. No. 8085 Nicolaia speciosa, Horan. — Hoiiüjc bodus op formol — 

 Buitcnzori''. 

 „ „ 8084 N. S, //. —Hondje bcurciim op formol — tJiiKciizorjj;. 

 „ 8541 Hondje bodas, j^econfijt — Buitcnzor.i,''. 



Achasma coccineum, Val. (Amomum coccineum, 

 K. Sehiim., Elettaria coccinea, Bl.) 

 Volksnamen. Soend: Têpoes bënër, de vrucht Ronghod. 

 in West-Java algemeen in de wouden beneden 1201) M. De zaad- 

 rok is zoet, de kiem niet aromatisch (Valeton, Bulletin XX de l'lnst. 

 bot. de Buitenzorg). De pitten zijn aangenaam zoet om te eten 

 (Hasskarl, Het Nut, No. 839). 



